Showing posts with label καταλήψεις. Show all posts
Showing posts with label καταλήψεις. Show all posts

Thursday, October 2, 2008

Ποιος ευθύνεται για τις καταλύψις και τα ετήματα.


Ο συνάδελφός μου Θερσίτης απευθύνει στην εκπαιδευτική κοινότητα ένα απλό ερώτημα: Ποιος ευθύνεται για τους μαθητές που καταλαμβάνουν ένα σχολείο με τσαμπουκά, ακυρώνοντας κάθε διαδικασία δημοκρατικής λειτουργίας, την οποία άλλωστε έχουν από πριν υπονομεύσει με νοθεία των μαθητικών εκλογών, που θα τη ζήλευε και η αείμνηστος Ε.Ρ.Ε.
Ξέρω την απάντηση που ετοιμάζεστε να του δώσετε: Μα, πώς ζητάτε να έχουν τα παιδιά δημοκρατική συνείδηση σε μια κοινωνία που όζει διαφθοράς και σήψεως; Παιδιά μας είναι, μας μοιάζουν! Να σας θυμίσω ότι οι νέοι μπορούσαν πάντα να βρίσκονται πολλά βήματα μπροστά από τη γενιά των γονιών τους, από τότε που ειπώθηκε εκείνο το "άμες δε γ' εσόμεθα πολλώ κάρονες", μέχρι τα νεανικά κινήματα του '60 και το δικό μας Πολυτεχνείο.
Τώρα γιατί σπεύδουν ορισμένοι να ταυτισθούν με τα χειρότερα πρότυπα που τους δίνουμε; Έχασαν την επαναστατικότητα, την καθαρότητα της ματιάς τους, τη φιλοδοξία να φτιάξουν έναν καλύτερο κόσμο;
Όσες φορές το έχουμε πει αυτό στην ιστορία, έχουμε δαγκώσει τη γλώσσα μας. Θυμηθείτε τους "αλήτες" του '40 και τους "μαλλιάδες" του πολυτεχνείου, αλλά κι εκείνα τα "σοκολατόπαιδα" που όρθωσαν τα καλομαθημένα χεράκια τους και σταμάτησαν κάποτε τον ανεκδιήγητο εκείνο νόμο του Κοντογιαννόπουλου, με το πόιντ σύστεμ και την επιστροφή στο...'60.
Ας μην είμαστε προκατειλημμένοι και με αυτά τα παιδιά, ποτέ δεν ξέρεις πότε θα μας διαψεύσουν και μακάρι να μην χρειαστεί να το κάνουν
Το φαινόμενο των καταλήψεων- το έχω ξαναφέρει εδώ- δεν μπορεί να θεωρηθεί πια επανάσταση ή εξέγερση, παρά μόνο μια καλώς ή κακώς εννοούμενη κοπάνα, με το πρόσχημα των αιτημάτων για την παιδεία.
Δεν ερμηνεύει όμως αυτή η απαξίωση του σχολείου αυτομάτως και την καταπάτηση των θεσμών που οι ίδιοι οι μαθητές χρησιμοποιούν, έστω στη χειρότερη περίπτωση, για να δικαιολογήσουν την ανάγκη τους για ξέδομα και κοπάνα. Εδώ υπάρχει και κάτι άλλο. Ο Θερσίτης το ξέρει, γι' αυτό μιλάει για ευθύνες δικές μας και έλλειψη αξιολόγησης.
Στο σχολείο, εκτός από ένα σωρό άχρηστες γνώσεις, που τους ταΐζουμε ολημερίς, εκτός από τις απαρχαιωμένες μεθόδους του δασκάλου παντογνώστη- αφηγητή και των μαθητών-χάνων, που δέχονται παθητικά την ευλογία της σοφίας μας, κάνουμε κι άλλη δουλειά. Διδάσκουμε πώς να μην γίνεσαι δημοκρατικός πολίτης, πώς να απεχθάνεσαι κάθε συλλογική δημοκρατική διαδικασία.
Πότε το κάνουμε αυτό εμείς οι δάσκαλοι του λαού, που στη συντριπτική μας πλειοψηφία ανήκουμε σε αριστερά κόμματα;
Κάθε μέρα! Σε κάθε διδακτική ώρα!
Κάθε φορά που δεν ζητάμε το σεβασμό του μαθητή που προσπαθεί να σκεφθεί, χωρίς να τον διακόπτουν τα υψωμένα χέρια και τα "κύριε, κύριε!". Κάθε φορά που αγορεύουμε και δεν καλλιεργούμε το διάλογο. Κάθε φορά που ρωτάμε και περιμένουμε την απάντηση που έχουμε στο μυαλό μας ή έχει το λυσάριο. Κάθε φορά που πατάσσουμε αμείλικτα κάθε προσπάθεια των μαθητών μας να μιλήσουν μεταξύ τους, να αλληλοβοηθηθούν, να κοιτάξουν έστω ο ένας τον άλλον, έτσι καθώς είναι στραμμένοι στην πηγή σοφίας του Βούδα που κάθεται στην έδρα.
Κι όταν κάποιος τολμήσει να αντιμιλήσει, να μας πει τη γνώμη του, κι η γνώμη του δεν μας αρέσει, θα τον φιμώσουμε στην καλύτερη περίπτωση. "Καλοί" μαθητές αυτοί που δεν μας αντιμιλάνε, που παπαγαλίζουν, που κινούνται γύρω μας με σεβασμό και δεν φεύγουν ποτέ από τη βαριά σκιά μας. Ουαί κι αλίμονο στους αντιρρησίες, συνασπιζόμαστε όλοι εναντίον τους και με την πρώτη ευκαιρία τους περιμένει ο καταπέλτης. Εύκολο να είσαι δημοκρατικός και ανεκτικός με "καλά" παιδιά. Το δύσκολο είναι να αναγνωρίζεις το δικαίωμα του μαθητή σου να διαφωνεί. Ναι μεν με ευγένεια, ως οφείλει, αλλά χωρίς συμμόρφωση.
Πώς άραγε όμως εξασκούμε τους μαθητές μας στους δημοκρατικούς θεσμούς; Πώς γίνονται η συνέλευση τμήματος, σχολείου, οι εκλογές, στα γυμνάσια που έχουμε εμείς την εποπτεία και την ευθύνη;
Απλώς, δεν γίνονται στην ουσία.
Γράφουν σε χαρτάκια τα ονόματα, τα σταυρώνουν και τα μετράνε. Και κάποιες φορές συνεδριάζουν για εκδρομές ή εκτάκτως για καταλήψεις και προβλήματα του σχολείου, σπανιότερα.
Τους εξηγήσαμε ποτέ τι προηγείται των εκλογών;
Τι σημαίνει συνέλευση, ομιλίες, ερωτήσεις, αποφάσεις;
Πώς μιλάω μπροστά στους συμμαθητές μου;
Πώς διατυπώνω πρόταση;
Πώς διευθύνω τη διαδικασία της συζήτησης;
Πώς επιβάλλω το σεβασμό σε όλους τους ομιλητές και τις απόψεις;
Πώς διασφαλίζω την εγκυρότητα των αποφάσεων;
Όλα αυτά, αγαπητοί μου, θέλουν χρόνο. Η εκλογική διαδικασία κρατάει ελάχιστα κι όλοι πάμε σπίτια μας, στις δουλειές μας. Κάποτε τσακώθηκα με συνάδελφο που ήρθε με την κάλπη να πάρει τις ψήφους άρον άρον από το τμήμα μου, γιατί είχε, λέει, ραντεβού με το γιατρό του. Η μέρα των εκλογών ιδεώδης για ραντεβού.
Το μόνο ραντεβού που δεν θα προλάβουμε όμως είναι αυτό με τη δημοκρατία. Αυτή θα προσπεράσει.

Thursday, November 15, 2007

Ανοιχτή επιστολή σε καταληψίες και μη

Πάνε πολλά χρόνια που οι καταλήψεις γίνονται μέρος της σχολικής ζωής, όπως οι πενθήμερες εκδρομές και τα μαθητικά πάρτι σε κλαμπ. Για 2, 3 βδομάδες τα σχολεία αμπαρώνονται, απέξω στέκουν απελπισμένοι γονείς και λιγότερο απελπισμένοι καθηγητές και μέσα από τα κάγκελα χαρούμενοι και ενθουσιώδεις έφηβοι αναπτύσσουν τα αιτήματά τους, προσδοκώντας να φύγουν όλοι αυτοί να τους αφήσουν να παίξουν λίγη μπάλα, να ψήσουν καμιά κοπέλα...
Καθόλου δεν τους νοιάζει που ένα σωρό μεγάλοι αναλύουν οριζοντίως και καθέτως το φαινόμενο και αλληλοκατηγορούνται για τα χάλια της παιδείας. Ξέρουν πολύ καλά ότι καμιά κατάληψη- με εξαίρεση εκείνες επί Κοντογιαννόπουλου, που είχαν και τον νεκρό καθηγητή Τεμπονέρα- δεν έλυσε το παραμικρό πρόβλημα στην παιδεία. Εκείνα θέλουν ένα διάλειμμα! Όλο το βασίλειο της παιδείας για ένα διάλειμμα! Να βρουν λίγο χρόνο για μπάλα, για φλερτ, για χαβαλέ, για χάζεμα, βρε αδερφέ! Δεν ξέρουν ότι με τον τρόπο τους καταδεικνύουν το μεγαλύτερο πρόβλημα της παιδείας μας. Όχι τις ελλείψεις σε κτίρια, βιβλία και καθηγητές, ούτε, προπαντός ούτε, την προστασία της δήθεν δωρεάν δημόσιας παιδείας , αφού αυτήν την πληρώνουν πανάκριβα οι γονείς τους, εδώ και δεκαετίες. Το μεγαλύτερο πρόβλημά της είναι πως γίνεται όλο και περισσότερο απωθητική, αποκρουστική για τους..."πελάτες" της. Λες και όλοι κάνουν ό,τι μπορούν γι' αυτό, καθηγητές δημόσιοι υπάλληλοι που στενάζουν μέσα στα ασφυκτικά γραφειοκρατικά πλαίσια και τους ρίχνουν το κόκκαλο των πολλών διακοπών, του "χαλαρού" ωραρίου, της απουσίας οποιασδήποτε αξιολογικής διαδικασίας ή στοιχειώδους ελέγχου, για να τους αποζημιώσουν για τα λίγα λεφτά που παίρνουν, ένα Υπουργείο που κάθε φορά δικαιώνει απόλυτα με όλες τις αποφάσεις του το "κάθε πέρσι και καλύτερα" και κυρίως μια πολιτική πνευματική επιστημονική ηγεσία σε κατάσταση αφασίας και ιδιωτείας ως προς το ύψιστο αυτό θέμα. Είναι απίστευτη η ανεπάρκεια πολιτικών προγραμμάτων και θέσεων όλων των κομμάτων, συνδικαλιστικών ενώσεων εκπαιδευτικών, επιστημονικών ενώσεων, ανθρώπων του πνεύματος και της τέχνης ως προς τα μεγάλα θέματα της παιδείας. Λες και κανείς δεν οφείλει να καταθέσει τίποτε ουσιαστικό, λες και κανείς δεν έχει στρωθεί ποτέ να εκπονήσει ένα συνολικό όραμα παιδείας. Όλοι ασχολούνται κατά καιρούς με κάτι, με προτίμηση το εξεταστικό σύστημα, την τεχνική εκπαίδευση ή τις αλλαγές στα βιβλία. Γιατί; Έλα ντε! Μα αυτά είναι τα πιο "παραγωγικά" αντικείμενα. Παράγουν αναθέσεις, εργολαβίες, μίζες, ανακατανομή ιδιαίτερων και φροντιστηρίων, εισροή νέων ειδικοτήτων και διορισμούς στο δημόσιο.
Αν λοιπόν τα παιδιά θέλουν να μιλήσουν λίγο τη γλώσσα αυτών που αποφασίζουν για την τύχη τους. Αν θέλουν κάτι παραπάνω από λίγη ξεκούραση και χαβαλέ. Αν θέλουν να τους πάρουν επιτέλους στα σοβαρά. Ας δοκιμάσουν κάτι απλό: Να μποϋκοτάρουν όλες τις σχολικές εκδρομές για μια χρονιά. (Οι αγώνες θέλουν θυσίες παιδιά. Στις καταλήψεις δεν θυσιάζετε απολύτως τίποτε, κανείς δεν σας βάζει να κάνετε τα μαθήματα που χάσατε και το ξέρετε. ) Ίσως διαπιστώσετε πως όλοι αυτοί που τώρα σας αφήνουν να κλείνετε τα σχολεία και σφυρίζουν αδιάφορα για τις χαμένες ώρες διδασκαλίας, μόλις πάνε να χαθούν τα δισεκατομμυριάκια του μαθητικού τουρισμού, θα αφηνιάσουν κανονικά. Ίσως βρουν και λεφτά, ίσως ακούσουν και τα αιτήματά σας. Ίσως τότε καταλάβετε ότι κλείνοντας αυτό το έστω απωθητικό σχολείο σας, το καταδικάζετε απλώς να παραμείνει εσαεί απωθητικό και αναχρονιστικό και τους εαυτούς σας σε κάποια χρόνια να στέκονται έξω από τα κάγκελα, κοιτώντας απελπισμένα τους δικούς τους γιούς και κόρες- καταληψίες.

Με τον Μάνο Λοΐζο, το 1979

  Στον Άη Γιώργη στου Φαράλη, είδα το Μάνο Λοΐζο, τον Απρίλιο του 1979. Ήταν Δευτέρα του Πάσχα και είχε έρθει με την παρέα του Γιώργου του Δ...