Κάπου διάβαζα τελευταία για τη γενιά Μ που αναπνέει μέσα από οθόνες, αναλώνει τον ελεύθερο χρόνο της μεταξύ κινητού, υπολογιστή, τηλεόρασης και ipod, ενώ το τοπίο δεν αλλάζει ούτε την ώρα που μελετούν ή διδάσκονται. Ως γνωστόν, αυτοί οι ίδιοι στο άμεσο μέλλον θα εργάζονται πάνω από 10 ώρες μπροστά σε οθόνη και θα διοχετεύουν μέσα από αυτήν/ές και τις επιλογές του ελεύθερου χρόνου τους.
Και μια και αυτές οι οθόνες δεν προβλέπεται να σβήσουν από δω κι εμπρός, αντίθετα μάλλον θα πληθαίνουν και θα κατακυριεύουν τη ζωή αυτής της γενιάς, αλλά και όλων μας, ας επιχειρήσουμε λιγάκι να ψηλαφίσουμε τις αλλαγές που θα φέρουν στην κοινωνική ζωή.
Θα πιστέψουμε κι εμείς, "καλωδιωμένοι" άνθρωποι ήδη, ότι θα εκλείψει η κοινωνικότητα και θα γίνουν όλοι "μοναχικοί λύκοι" δίπλα σε φωτεινές οθόνες; Ότι θα ξεχάσουν να συνομιλούν, να κάνουν παρέα, να λένε αστεία, να φλερτάρουν, να κάνουν φιλίες και ερωτικές σχέσεις; Θα μεταλλαχθούν σε ένα είδος εξαρτήματος αυτού του ψηφιακού σύμπαντος;
Υπάρχει κι αυτό το ενδεχόμενο. Ακόμα και την εποχή που το μόνο μέσον για μοναχική απασχόληση ήταν το βιβλίο, υπήρχαν παιδιά που μόνο διάβαζαν, δεν τα άφηναν να βγουν έξω ή δεν μπορούσαν. (Κάποια απ' αυτά έγιναν συγγραφείς όπως ο Προυστ, αν θυμάμαι καλά). Μετά, όταν ήρθε το τηλέφωνο, πάλι οι κασσάνδρες προέβλεπαν την πλήρη απομόνωση, που θα ήταν η αναπόφευκτη συνέπεια αυτού του διαβολικού μηχανήματος και βέβαια αργότερα η τηλεόραση δαιμονοποιήθηκε ως το κατεξοχήν μέσο της ανθρώπινης αλλοτρίωσης.
Σίγουρα, κάθε μηχάνημα που μπορεί να δώσει την ευκαιρία για ψυχαγωγία, επικοινωνία ή απλό χάζεμα, αυτοδικαίως μπορεί να οδηγήσει και σε μειωμένη έφεση για ζωντανή επαφή και επικοινωνία. Πόσο μάλλον το ιδανικό μηχάνημα για πλήρες "ξεμυάλισμα" προς κάθε κατεύθυνση, ο υπολογιστής και οι...παραφυάδες του (κινητό, dvd, mp3 κλπ)
Αν παρατηρήσουμε όμως τους υγιείς εκπροσώπους της γενιάς Μ, θα τους δούμε να κάνουν ένα σωρό φυσιολογικά πράγματα, να βγαίνουν, να αθλούνται, να φλερτάρουν, να έχουν παρέες και φίλους, να χαίρονται τη ζωή με λίγα λόγια, όπως οι γονείς τους και οι παππούδες τους. Μπορεί η παρέα τους να συνεννοείται μέσω msn για το πού θα πάνε το βράδυ, να βρίσκουν παρέα μέσα από το face book, να ψήνουν κορίτσι στα chat rooms, και να φλερτάρουν αδιακόπως μέσω κινητού, αλλά δεν ζουν μέσα σε ένα κλειστό δωμάτιο, μπροστά στο pc ή στην tv τους. Οι υγιείς. Γιατί υπάρχουν κι αυτοί που κολλάνε στα ηλεκτρονικά παιχνίδια ή στον υπολογιστή, εθίζονται στο διαδίκτυο και παρουσιάζουν προβλήματα στη σχολική τους επίδοση ή στην κοινωνική τους συμπεριφορά, αλλά φτάνουν ακόμη και σε αυτοκαταστροφικές τάσεις (αυτοκτονίες μέσω διαδικτύου)
Τι γίνεται; Είναι η τεχνολογία ένας σύγχρονος καιάδας, για να ρίχνουμε όλους τους αδύναμους, όσους δεν έχουν ισχυρά αντισώματα ψυχολογικά ή κοινωνικά;
Θα πρέπει να αφήσουμε τα παιδιά μας να εκτεθούν ελεύθερα στους κινδύνους, για να γίνουν δυνατά, όπως έλεγε ο Ρουσό ή θα ήταν καλύτερο να τα κρατήσουμε όσο πιο μακριά γίνεται από όλους αυτούς τους σύγχρονους δαίμονες που απειλούν την ψυχή τους;
Ούτε το ένα ούτε το άλλο, κατά τη γνώμη μου.
Απλώς δεν πρέπει να...παραιτηθούμε. Δεν πρέπει να τα αφήσουμε μόνα στο δάσος με τον κακό λύκο. Είναι γεγονός πως όλα μας σπρώχνουν να τα παραδώσουμε σ' αυτές τις αγκαλιές, από τα μικρά τους χρόνια. Οι περισσότεροι μαθητές μου στο Γυμνάσιο από την Πρώτη τάξη έχουν τηλεόραση στο δωμάτιό τους, υπολογιστή και δικό τους κινητό. Όλα αυτά λειτουργούν ανεξέλεγκτα, χωρίς την παραμικρή επίβλεψη από τους γονείς και είναι καθαρά θέμα επιλογής των παιδιών τι πρόγραμμα θα δουν στην τηλεόραση, τι ώρα θα την κλείσουν, πού θα σερφάρουν στο ίντερνετ και πόσο, τι παιχνίδια θα παίξουν και πόσο θα μιλάνε στο κινητό. Από τη στιγμή που τα πάνε σχετικά καλά στο σχολείο και δεν δημιουργούν πρόβλημα με τη συμπεριφορά τους, κανείς δεν ασχολείται με τις τεχνολογικές ενασχολήσεις τους.
Πώς λέγεται αυτό;
Παραμέληση ανηλίκων λέγεται.
Απέραντη μοναξιά του παιδιού μέσα στο σπίτι λέγεται.
Αδιαφορία και εγκατάλειψη λέγεται.
Γιατί; Δεν αγαπάμε τα παιδιά μας; Μα, γι' αυτά δουλεύουμε, γι' αυτά ζούμε. Δουλεύουμε πολλές ώρες και δεν προλαβαίνουμε να ασχοληθούμε; Μα, ποιος κάνει τα τρελά νούμερα τηλεθέασης, ποιος γεμίζει μαγαζιά, κέντρα; Μόνο οι άτεκνοι;
Αν μας έλεγε κανείς να δώσουμε στο μικρό παιδί μας ένα μαχαίρι και να το αφήσουμε να ασχοληθεί μόνο του μέχρι να μάθει τη σωστή χρήση του κι ας πετσοκοπεί εντωμεταξύ, θα του λέγαμε ότι είναι τρελός. Δεν συνειδητοποιούμε όμως πόσο τρελό είναι που τα αφήνουμε ανυπεράσπιστα και ακαθοδήγητα μπροστά στα κοφτερά "μαχαίρια" της υψηλής τεχνολογίας, γιατί οι πληγές που τους κάνουν δεν είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού. Κι όμως με τη δική μας συμπαράσταση και καθοδήγηση αυτά τα "μαχαίρια" γίνονται θαυμάσια εργαλεία γνώσης, επικοινωνίας, ψυχαγωγίας και δημιουργικής απασχόλησης.
Και η αρχή για να μη γίνουν τα παιδιά μας ακοινώνητα και απομονωμένα είναι να μην τους στερήσουμε την πιο πολύτιμη πηγή κοινωνικοποίησης, την επαφή με τους γονείς και την οικογένειά τους.
