Αποσπάσματα από τις απαντήσεις μαθητών της Τρίτης Γυμνασίου στο μάθημα της ιστορίας στις εξετάσεις. Η πρώτη ερώτηση κρίσεως: "Ποιοι ευθύνονται για τη Μικρασιατική Καταστροφή". Οι απαντήσεις δεν υπάρχουν στο βιβλίο, δεν υπαγορεύθηκαν στην τάξη, απλώς υπήρξε γόνιμος προβληματισμός και ακούστηκαν πολλές διαφορετικές απόψεις, κατά τη διδασκαλία. Σημασία έχει επίσης να γνωρίζουμε ότι δεν ήταν υποχρεωμένοι να συμφωνήσουν με τη διδάσκουσα, ούτε στις εξετάσεις. Γιατί τα δημοσιεύω; Γιατί είμαι χαρούμενη, υπερήφανη και θέλω να το μοιραστώ μαζί σας. Γιατί βαρέθηκα να διαβάζω "μαργαριτάρια" μαθητών, να μιλάνε όλοι για αγράμματη, ανιστόρητη γενιά, κι από την άλλη, να δημοσιεύουν τα φροντιστήρια τις έτοιμες απαντήσεις και τις σελίδες του βιβλίου στις πανελλήνιες. Και για να πάρουμε λίγο αέρα αισιοδοξίας όλοι, διδάσκοντες και μη.
"Πιστεύω πως η επιτυχία της Συνθήκης των Σεβρών συνεπήρε το Βενιζέλο, ο οποίος θέλησε να επεκτείνει τα εδαφικά κέρδη της Ελλάδας στη Μ. Ασία. Έτσι, προχώρησε σε βάθος πολύ μεγαλύτερο από αυτό που όριζε η Συνθήκη, γεγονός που εξόργισε τον τουρκικό λαό. Έπειτα, ο Βενιζέλος έκανε εκλογές που πίστευε ότι θα κέρδιζε. Ο λαός όμως ήταν εξουθενωμένος από τους πολέμους. Οι βασιλικοί υποσχέθηκαν τερματισμό του πολέμου και ο Βενιζέλος έχασε τις εκλογές. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος επέστρεψε, όμως δεν τήρησε τις προεκλογικές υποσχέσεις. Συνέχισε τον πόλεμο, γεγονός που εξουθένωσε τον ελληνικό στρατό, που ήταν πλέον ευάλωτος. Παράλληλα η Ρωσία, δυσαρεστημένη από τη στάση που κράτησε η Ελλάδα κατά την Οκτωβριανή επανάσταση, έκανε συμφωνία με τον Κεμάλ. Οι Δυνάμεις άρχισαν να έχουν αμφιβολίες. Με πρόφαση την επιστροφή του βασιλιά, εγκατέλειψαν τους Έλληνες. Η μόνη σύμμαχος ήταν πλέον η Αγγλία και αυτή σε διπλωματικό επίπεδο." Στέφανος Π.
" Κύριος φταίχτης της Μικρασιατικής Καταστροφής θα μπορούσε να είναι ο ελληνικός λαός που ψήφισε το φιλοβασιλικό κόμμα και όχι αυτό των φιλελευθέρων. Αυτός όμως το μόνο που ήθελε ήταν να σταματήσουν οι πόλεμοι που ταλαιπωρούσαν για χρόνια την Ελλάδα και έτσι ψήφισαν αυτούς που θα τους ικανοποιούσαν. Δεν θα μπορούσαν να ξέρουν τι θα συνέβαινε στο μέλλον. Κάποιος άλλος σημαντικός παράγοντας θα μπορούσε να είναι οι Μεγάλες Δυνάμεις. Σίγουρα, αν αυτές ήθελαν, θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί η Καταστροφή. Καθεμία από αυτές όμως κοίταζε πάντα τα συμφέροντά της και όλοι το ήξεραν αυτό. Έτσι, πιστεύω ότι όποιος ήταν στην εξουσία, θα έπρεπε να καταλάβει τι συνέβαινε και να πράξει ανάλογα, φέρνοντας τις Μεγάλες Δυνάμεις πάλι με το μέρος της Ελλάδας..." Αθανασία Ν
"Κατά τη γνώμη μου, οι Έλληνες πολιτικοί δεν χειρίστηκαν το θέμα σωστά. Έπρεπε να φερθούν πολύ πιο διπλωματικά... Η αλαζονεία τους για μεγαλύτερη έκταση επιρροής και εξουσία τους έκανε να πράξουν λανθασμένα, ξεχειλίζοντας έτσι το ποτήρι μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, προκαλώντας ουσιαστικά για αντίποινα και εκδίκηση..." Μαρινίκη Σ.
"Η Ελλάδα οδηγήθηκε στη Μικρασιατική Καταστροφή εξαιτίας:...iii) της αντικατάστασης των έμπειρων και αγαπητών στους στρατιώτες βενιζελικών αξιωματικών από άλλους φιλοβασιλικούς, οι οποίοι όχι μόνο δεν ήξεραν πώς να διοικούν από την πρώτη γραμμή, αλλά και δεν ενέπνεαν ψυχικά τους στρατιώτες, με αποτέλεσμα την κατακόρυφη πτώση του ηθικού των ελλήνων στρατιωτών..." Απόστολος Κ (αυτά δεν αναφέρονταν καν στο σχολικό εγχειρίδιο)
Η δεύτερη ερώτηση κρίσεως αναφέρονταν στην πολιτική του Καποδίστρια και σε πιθανά λάθη ή παραλείψεις της, που ,κατά τη γνώμη τους, συνετέλεσαν στη δολοφονία του. Πάλι όχι "διδαγμένη"
" Προσωπικά, πιστεύω ότι η πολιτική του Καποδίστρια δεν είχε λάθη. Ήταν σωστή, δίκαιη και δεν έκανε διακρίσεις. Αυτό που πιστεύω ότι συνετέλεσε στη δολοφονία του ήταν το τελευταίο, δεν έκανε διακρίσεις, δηλαδή οι προεστοί, οι Φαναριώτες, που πριν είχαν προνόμια, τώρα με την πολιτική του Καποδίστρια, τα έχασαν και αυτό τους εξόργισε..." Χρύσα Μπ.
" Θεωρώ ότι το πρώτο ίσως και μεγαλύτερο λάθος του Καποδίστρια, ήταν το να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στα χέρια του. Αυτό, ανεξάρτητα από τη μεγάλη του προσφορά στην Ελλάδα, έστρεψε πολλούς εναντίον του. Αυτό ήταν φυσιολογικό, αφού ουσιαστικά, αρκετά από αυτά για τα οποία πάλευαν οι Έλληνες επί χρόνια, καταργήθηκαν, μόλις πήρε την εξουσία ο Καποδίστριας..." Αθανασία Ν
" Καταρχάς, πιστεύω πως δεν έπρεπε να χάσει ο Καποδίστριας τη συμπαράσταση των αγωνιστών του '21. Η ανατίναξη στον Πόρο των δύο μεγαλύτερων πλοίων του ελληνικού στόλου από τον Μιαούλη, ο οποίος ήταν αρχικά στο πλευρό του κυβερνήτη, έδειξε την απέχθεια των αγωνιστών για το σύστημα..." Στέφανος Π
Θα μπορούσα να συνεχίσω για ώρα να παραθέτω ενδιαφέρουσες απόψεις, σε σωστά ελληνικά, με γνώση και φρεσκάδα νεανική, χωρίς φόβο και συμμόρφωση στις "επικρατούσες" θέσεις ιστορικών και μη. Δεν χρειάζεται να σας κουράσω. Θέλω μόνο να συνοφρυώνεστε λίγο, όταν ακούτε εύκολη ισοπεδωτική κριτική για τους σημερινούς νέους. Απλώς, να συνοφρυώνεστε.
