Για ποια αλληλεγγύη σας μιλάνε;

Για ποια αλληλεγγύη σας μιλάνε;

Αυτοί που δεν έχουν πεινάσει ποτέ περιμένουν από σας να πεθάνετε από την πείνα, για να δικαιώσετε την ανέξοδη επαναστατικότητά τους.
Αυτοί που δεν έχουν φτύσει αίμα ποτέ για ένα κομμάτι ψωμί, σας βάζουν να παλέψετε για το "παντεσπάνι" που θα τρέφει τις επαναστατικές ονειρώξεις τους.
Σας πήγαν σε ένα χώρο, άπιαστο όνειρο για σας, που αυτοί μπορούν εδώ και χρόνια να χρησιμοποιούν ως γήπεδο επαναστατικών ασκήσεων, και σας άφησαν εκεί βορά στα θηρία που για τους ίδιους έχουν αποδειχθεί εδώ και χρόνια συμπαίχτες στον ίδιο κλεφτοπόλεμο.
Δεν τους νοιάζει που στρέφουν εναντίον σας το σύνολο σχεδόν της κοινωνίας. Αυτοί δεν περιμένουν από αυτήν δουλειά, ψωμί, ανοχή, ανθρωπιά.
Σας βλέπουν ως συντρόφους τους, μόνο μέσα στο πολιτικό τους νεφέλωμα. Πόσοι από αυτούς γνωρίζουν το όνομά σας, αν έχετε γυναίκα και παιδιά, αν ζουν οι γονείς σας. Πόσοι θα δέχονταν να περάσετε μια βραδιά στα σπίτια τους, να μοιραστούν μαζί σας το φαΐ τους;
Δεν ξέρουν τι θα πει μια μέρα δουλειάς στα χωράφια, στην οικοδομή, στη φροντίδα ενός γέρου ή ενός αρρώστου. Έχουν μάθει μόνο να διεκδικούν, να απαιτούν, να καταχρώνται δικαιώματα. Ξέρουν καλά να καταλαμβάνουν χώρους, να τα "σπάνε", να πετάνε πέτρες, να καίνε και να ρημάζουν. Ζουν μια άγρια εφηβεία, ακόμα κι αν οι περισσότεροι έχουν περάσει προ πολλού αυτή την ηλικία. Ζείτε σαν άνδρες από τα μικράτα σας,κανείς δεν σας αναγνώρισε ποτέ κανένα δικαίωμα εκτόνωσης.
Σπουδάζουν αιωνίως και μάλιστα οι περισσότεροι με μπαμπούλα τον πολιτικό ακτιβισμό, εκβιάζουν βαθμούς, θέσεις, διευκολύνσεις, παροχές, εξουσία.
Αφήσατε τα θρανία πριν καλά καλά μάθετε να διαβάζετε και να γράφετε κι όμως οι πανεπιστημιακοί χώροι θα είχαν σίγουρα στα χέρια σας καλύτερη μεταχείριση από αυτή που τους επιφυλάσσουν οι αυτόκλητοι προστάτες σας.
Μην τους εμπιστεύεστε, δεν είναι σε θέση να σας καθοδηγήσουν. Εσείς, αντίθετα, θα είχατε πολλά να τους μάθετε: Για το ψωμί, τη δουλειά, το σχολειό, τον πόνο, την αλληλεγγύη. Στηριχθείτε στους αληθινούς ανθρώπους αυτής της χώρας που δεν σας βλέπουν σαν υλικό ανάφλεξης. Αν κερδίσετε κάτι, θα το κερδίσετε δίπλα τους, όχι απέναντι. Εκεί, στο χωράφι, στο γιαπί, στη γειτονιά. Όπως κάποιοι παλιότεροί σας που γίνονται ολοένα και πιο δικοί μας. Που τα παιδιά τους πια δεν ξεχωρίζουν από τα παιδιά μας κι έχουμε μοιραστεί και το φαΐ και το κρασί μας μαζί τους. Μόνο έτσι κερδίζεται η αλληλεγγύη, όχι με ολοκαυτώματα και πυροτεχνήματα.
Από πότε άλλωστε η δύναμη των αληθινά απελπισμένων είχε ανάγκη την κάλπικη αλληλεγγύη των χορτάτων;

Η παραγγελιά της Ανδριώτισσας

Έμαθα για σένα τον τελευταίο καιρό. Δεν σε ήξερα όσο ζούσες. Διάβασα το όνομά σου σε μια μαθητική εργασία που έγινε ημερολόγιο. Ένα όνομα χαϊδευτικό, παιχνιδιάρικο,μιας κοπέλας που την προσέχουν και την καλομαθαίνουν. Είδα τη "φωτογραφία" σου στο παλιό πανηγύρι. Μπήκες με την παρέα σου, έκανες παραγγελιά στα όργανα, χόρεψες κι έφυγες. Κορίτσι πράμα, πού το βρήκες το θάρρος να σταθείς εκεί μπροστά στον κόσμο και να ζητήσεις χορό. Μόνο οι άντρες μπορούσαν να σε χορέψουν κι αυτοί αν ήταν συγγενείς ή συχωριανοί σου. Οι άλλοι έπρεπε να ζητήσουν την άδεια του κηδεμόνα. Και βγαίνεις εκεί μπροστά και κάνεις παραγγελιά. Ποιο τραγούδι ζήτησες; Ποιο χορό χόρεψες άραγε; Ξέρεις πόσες φορές κι εγώ κοπέλα χόρεψα λάθος χορό με λάθος καβαλιέρο κι άφησα το τραγούδι μου αχόρευτο; Ποτέ δε βρήκα το θάρρος σου και είμαι εγγονή σου στα χρόνια.
Είπανε πως ήσουν μεθυσμένη. Με τι είχες μεθύσει, αθάνατο κορίτσι του παλιού πανηγυριού; Η νιότη σου ήταν το κρασί ή η καρδιά σου που πετάριζε με τη δοξαριά του βιολιού; Μην ήσουν μεθυσμένη από έρωτα παλικαριού ή σε μέθυσαν τα πειράγματα και οι τρέλες των φιλενάδων σου;
Τι σε περίμενε μετά; Σχόλια, βλέμματα, σούσουρο στη γειτονιά; Σε μάλωσαν οι δικοί σου;
Κάτι μου λέει ότι καθόλου δε σε ένοιαξε. Έμαθα εγώ πως πάντα έζησες ελεύθερη και ότι ποτέ δεν μπόρεσε ο μικρός μας τόπος να σε υποτάξει, να σε βάλει στα δικά του καλούπια. Έφτιαξες εσύ τώρα ένα καινούριο καλούπι για μας: της Ανδριώτισσας "Στέλλας", που ακόμα και τώρα που δεν υπάρχει πια στη ζωή, τη συζητάνε και αναστατώνονται με την παραγγελιά της όσες δεν μπόρεσαν ποτέ να κάνουν παραγγελιά το τραγούδι τους.

Η μάχη του Μαραθώνα κερδίζει τον πόλεμο της ιστορίας

Αυτό που μου αρέσει όσο μεγαλώνω είναι να αλλάζω απόψεις- ούτε το ανεμόμυλος, ούτε το γυριστρούλα άλλωστε αναφέρονται μόνο στους ανέμους και τις βόλτες τους. Μια άποψη που άλλαξα σήμερα είναι αυτή για τις μάχες. Πάντα πίστευα ότι δεν χρειάζεται στην ιστορία να δίνουμε και τόση έμφαση σ' αυτές. Αλλού είναι το ζουμί της ιστορικής γνώσης: αίτια, συνθήκες, παράγοντες, συνέπειες, σημασίες, κοινωνική διαστρωμάτωση, πολιτική ανάλυση. Μόνο που από τις πολλές διαστρωματώσεις και αναλύσεις έρχεται η ιστορία και γίνεται ένα άνοστο κουρκούτι, που σε στέλνει στα στρώματα με βαθιά χασμουρητά. Ενώ μόλις αρχίσεις να ασχολείσαι λιγάκι με τα ίδια τα έργα των ανθρώπων, ειρηνικά και πολεμικά, να ψάχνεις τις ιστορίες τους, τις αληθινές και ανθρώπινες- όχι αυτές που γράφουν κάποιοι άκαπνοι μέσα σε μουχλιασμένες κάμαρες- αμέσως ζωντανεύουν όλα. Να, ας πούμε σήμερα, που μιλήσαμε για τη μάχη του Μαραθώνα με την ομάδα των παιδιών που θα την παρουσιάσουν στο επόμενο μάθημα, πώς ζωντάνεψε ξαφνικά η τάξη. Από παντού ξεπρόβαλλαν πολεμιστές με περικεφαλαίες και ασπίδες και άλλοι με γενειάδες και τόξα, μας γέμισαν σκόνη με τα ποδοβολητά τους και αγριευτήκαμε από τις ιαχές και τα γογγυτά τους. Τρυπώσαμε στη σκηνή του Μιλτιάδη και τον ακούσαμε να καταστρώνει πονηρά σχέδια με τον Καλλίνικο και τους άλλους αρχηγούς. Είδαμε το ακρογιάλι να γεμίζει με ποικίλους σχηματισμούς πολεμιστών, άλλους τακτικούς και οργανωμένους κι άλλους όπου φύγει φύγει. Καμαρώσαμε λιγάκι που από τις λίγες φορές στην ιστορία μας είμαστε εμείς οι οργανωμένοι και πειθαρχημένοι (ποιος μας μάτιαξε από τότε;) Εντάξει, είναι λίγο πολεμοχαρές να χαίρεσαι με τις μάχες και καθόλου... κοριτσίστικο, αλλά μετά από τόσα χρόνια πορείες και διαδηλώσεις υπέρ της ειρήνης και της συναδέλφωσης των λαών και τόσα παιχνίδια με κούκλες και κουκλόσπιτα, δικαιούμαστε κι εμείς λίγη δράση.

Στον Αθηναίο που δεν ζει στην Αθήνα

Σε είδα πάλι να περπατάς βιαστικός στους δρόμους της πόλης που δεν αγαπάς, τυλιγμένος αεροστεγώς, μέσα έξω, ασυγκίνητος από την ομορφιά και την ασχήμια που περπατάνε δίπλα σου, αδιαπέραστος από τα κατά συνθήκην βλέμματα που πέφτουν πάνω σου. Πώς να σου πω ότι ζεις σε μια πόλη, την πιο πόλη από όλες τις πόλεις του κόσμου, που κάθε μέρα είναι μαζί πανάρχαιη και μοντέρνα, μπαμπόγρια και κοριτσόπουλο, ελευθέρια και αθώα. Πώς να σου πω ότι ένα μεγάλο εκκολαπτήριο είναι η πόλη σου, μια μήτρα που γεννάει ασταμάτητα όλα τα καλά και τα άσχημα του καιρού της. Πρέπει να αρχίσεις να κοιτάς γύρω σου. Από πού ξεφύτρωσαν τόσοι άστεγοι σε παγκάκια και γωνιές, τόσοι μικροπωλητές του τίποτα. Ποιος αγοράζει το τίποτα σήμερα; Θέλεις ένα φακουδάκι για την τσάντα σου; Δεν θα έχει πάντα φως. Ένα αναπτηράκι Αη Βασίλη; Δεν θα είναι πάντα Χριστούγεννα. Ένα μικρό σουγιά με πράσινη λαβή; Δεν θα έχουμε πάντα ειρήνη.
Μην θυμώνεις μ' αυτούς που έχουν καθίσει εκεί που ποτέ δεν πήγαινες εσύ. Ποτέ δεν βγήκες μια βόλτα με τα παιδιά σου στην Ομόνοια, να τους πάρεις σουβλάκι και κανένα κουλούρι, να τα αφήσεις να κάτσουν στις βρόμικες πλάκες να λιαστούν. Η Ομόνοια ανήκει τώρα σ' αυτούς που την καταδέχονται, είναι η πλατεία των άλλων, εσύ φεύγεις γρήγορα από κει, για να μη μοιάζεις όλο και περισσότερο μ' αυτούς τους άλλους.
Η πόλη σού γυρίζει την πλάτη και αγκαλιάζει αυτούς που τη ζούνε και τη χαίρονται. Εσύ βιάζεσαι να γυρίσεις σπίτι. Πού γυρνάς κάθε φορά με τόσο πάθος; Σε πόσες οθόνες μπροστά έχεις ραντεβού;
Ζεις εκεί και ονειρεύεσαι το χωριό σου, μια άλλη πόλη, μια άλλη χώρα. Πήγαινε εκεί που ονειρεύεσαι. Δεν έχεις αρκετές δικαιολογίες για αυτή την απιστία στη ζωή σου. Δώσε την πόλη σου σε όσους την ποθούν και τη γουστάρουν. Να 'χει ελπίδα να ομορφύνει, να αναγεννηθεί, να μην κακογεράσει σαν απότιστη από έρωτα γυναίκα.
Δεν το έχεις προσέξει, αλλά σιγά σιγά στις γειτονιές της πόλης σου και στο κέντρο της, αρχίζει να ανεβαίνει ένα καινούριο ρεύμα, υπόκωφο, απροσδιόριστο, αλλά επίμονο.
Ομάδες,κινήσεις, μικρές συλλογικότητες, μικρές αντιστάσεις, μικρές ανάσες. Πολίτες που ανακτούν μια πλατεία, άλλοι που κάνουν ρεφενέ πάρτι σε ακάλυπτους, άλλοι που αγωνίζονται για να μην παραδοθούν εστίες πρασίνου στο τσιμέντο, μαγαζάκια με ανταλλακτικό εμπόριο.
Καιρός να βρεις τους συμπολίτες σου, χρόνια ζεις έγκλειστος, απομονωμένος μέσα στο χρυσό κλουβί σου. Τώρα θα φτωχύνεις, δεν θα έχεις πια πολλά παιχνίδια και λιλιά να ξεγελάς τη μοναξιά σου.
Καιρός να βρεις την πόλη σου.

Τα σακιά, της Ι. Καρυστιάνη, μια επαχθής απόλαυση

Τελειώνω σε λίγο το καινούριο βιβλίο της Ιωάννας Καρυστιάνη, Τα σακιά. Γράφω αυτές τις γραμμές, για να καθυστερήσω το τέλος, σύνδρομο που με πιάνει μόλις τελειώνει ένα συναρπαστικό βιβλίο. Ακούγεται βλάσφημο σχεδόν το "συναρπαστικό" για ένα τέτοιο βιβλίο. Δεν ξέρω αν έχω καν το δικαίωμα να το απολαύσω, να αποστασιοποιηθώ, να το χαρώ σαν μια καλογραμμένη ανθρώπινη περιπέτεια. Στον πυρήνα της αφήγησης ένα παιδί τέρας και γύρω του πυκνά υφασμένα, πρόσωπα και γεγονότα που το έθρεψαν, ιστορίες και πράξεις ανθρώπων κοινών, καθημερινών, όσο κοινή και καθημερινή μπορεί να είναι μια ανθρώπινη ύπαρξη πιασμένη στα χίλια δυο δόκανα της ζωής.
Τα πρόσωπα δοσμένα με άγριο ρεαλισμό, τρομακτικό σχεδόν, ξεγυμνώνονται ανελέητα μπροστά μας, δείχνουν την ασχήμια τους και τις πληγές τους και καθαγιάζονται με την ιερή ποίηση μιας γραφής που τα καταξιώνει την ίδια στιγμή που τα εκθέτει ανυπεράσπιστα στο βλέμμα μας. Ένα είδος ποιητικού νατουραλισμού, όπου η ποίηση πηγάζει ολοκάθαρη μέσα από τα πιο ταπεινά και "βρόμικα" υλικά, η τσιμεντούπολη, το διαμέρισμα, το μικρομάγαζο, η αποσαρθρωμένη οικογένεια, οι μοναξιασμένοι άνθρωποι, ο αγώνας της επιβίωσης και η αγωνία να πιάσουν την καλή, το πρόσφατο παρελθόν και το πολύ κοντινό σε μας χρονικά παρόν (μόλις λίγα χρόνια πριν, τέλη του '90, μέχρι το 2004), συνθέτουν ένα σκηνικό προδοτικά οικείο και φιλικό, μέχρι να ανοίξουν οι καταπακτές του και να φανούν τα μαύρα σκοτεινά βάθη και εσύ να μην έχεις τίποτα να φυλαχτείς.
Αυτό είναι τελικά η κυρίαρχη αίσθηση. Γίνεται δικό σου το δράμα, είσαι εσύ που γέννησες το αβγό του κακού, εσύ το εξέθρεψες μέσα στη νοσηρή σου "φωλίτσα" με τις τηγανητές πατάτες και τα παϊδάκια. Εσύ είσαι η μάνα που έκρυψε μέσα στον καθωσπρεπισμό μιας νοικοκυρεμένης ζωούλας τα σπαράγματα αληθινών ανθρώπων με όνειρα και ευαισθησίες και τα εξαργύρωσες με μια αχυρένια ευημερία, ανίκανη να δώσει αληθινή τροφή στο καλοταϊσμένο βλαστάρι σου.
Δεν είναι νομίζω τυχαίο ότι το δεύτερο σημαντικό βιβλίο που διάβασα φέτος, το Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν της Λάιονελ Σράιβερ είχε το ίδιο θέμα, τον έφηβο τέρας που γεννιέται μέσα στην αστραφτερή αμερικάνικη κοινωνία και αποδίδεται με τον ίδιο σπαρακτικό ρεαλισμό, όχι όμως και με την ίδια ποιητική δύναμη.
Οι λογοτέχνες, ευαίσθητοι σεισμογράφοι πάντα των καιρών, συλλαμβάνουν τα πιο ορατά σημάδια της προχωρημένης κοινωνικής νοσηρότητας, τα μαζικά εγκλήματα που διαπράττουν νέοι "υπεράνω υποψίας και άνευ αποχρώντος λόγου".
Σε λίγο θα ξέρω πώς τελειώνει το βιβλίο, δεν θα το αποφύγω, όσο και να το καθυστερώ.
Ξέρω όμως από τώρα πως αυτό το σακί που πήρα στην πλάτη από αυτή την ανάγνωση είναι απόλυτα δικό μου και δεν έχω καμιά ελπίδα να το ξεφορτωθώ.

I have a christmas dream

Ποια μπορεί να είναι η ιδανική χριστουγεννιάτικη εικόνα; Δέντρο, κάλαντα, γλυκά, δώρα, οικογένεια και φίλοι γύρω από ένα γιορτινό τραπέζι; Όχι, για μένα. Εμένα ο χριστουγεννιάτικος παράδεισός μου είναι ένα μοναστήρι ψηλά στο βουνό, μια μισοσκότεινη εκκλησιά και δυο καλόγεροι στα ψαλτήρια. Μια σόμπα σπάει την πρωινή παγωνιά και κάτω από το στασίδι μου μια γατούλα ξεχασμένη νανουρίζεται μακάρια από τις ψαλμωδίες. Μαζί, δεξιά κι αριστερά μου στα στασίδια, νανουρίζονται και δυο κορίτσια αγουροξυπνημένα, το ένα το ξύπνησα εγώ(προσπάθησα τουλάχιστον)με το «Η Παρθένος σήμερον» για εγερτήριο.
Ελπίζω τα δυο αγγελούδια που ταξιδεύουν τώρα με το Πηνελόπη να μου χαρίσουν μια ακόμα ειδυλλιακή χριστουγεννιάτικη στιγμή.
Αυτή τη φορά λέω να αλλάξω ρεπερτόριο πρωινού εγερτηρίου.
Πώς σας φαίνεται το «silent night», κορίτσια;

Kαλά Χριστούγεννα, φίλοι μου, όποιο κι αν είναι το δικό σας "σενάριο". Αρκεί να έχει αγαπημένους ανθρώπους μέσα του.

Μια ορκωμοσία...ετεροχρονισμένη.

Δύο εκδηλώσεις με διαφορά μιας μέρας στο χώρο του Δημοτικού Κινηματοθεάτρου: Σήμερα,η ορκωμοσία του Δημάρχου, Γιάννη Γλυνού, χθες η εκδήλωση του ιδρύματος Παπαδημητρίου για τον επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων.
Και στις δύο παρών ο Δήμαρχος, μόνο που στη δεύτερη δεν ήταν το τιμώμενο πρόσωπο, αλλά ένας από τους λίγους που την παρακολούθησαν ως το τέλος.


Έξι νέα παιδιά από την Άνδρο, επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, επαγγελματίες ή ερευνητές, απευθύνθηκαν στους μαθητές των τελευταίων τάξεων των λυκείων και τους ενημέρωσαν ο καθένας για την επιστήμη του και για τις προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης που παρέχει αυτή. Υπότροφοι όλοι του Ιδρύματος Παπαδημητρίου, υπό την αιγίδα του οποίου έγινε η εκδήλωση, αναφέρθηκαν και στη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στην αγορά εργασίας, στις δυσκολίες και τις προοπτικές που δημιουργούνται, ακόμα και σ' αυτή την εποχή της κρίσης ή ίσως και εξαιτίας της.


Είδαμε νέους ανθρώπους χωρίς τη μιζέρια και τον πανικό που καταγράφεται στα ΜΜΕ, από μέρους της νέας γενιάς. Ναι, είναι δύσκολα, αλλά πρέπει να κυνηγήσουμε τα όνειρά μας, να ψάξουμε λύσεις στα αδιέξοδα, να συνεργαστούμε, να αναζητήσουμε στήριξη στις τοπικές κοινωνίες, να μάθουμε να μην τα περιμένουμε όλα από το κράτος. Δεν χρειάζεται να φύγουμε από τη χώρα μας. Αν όλοι εμείς, που είμαστε έτοιμοι να αποδώσουμε όσα η πατρίδα μας έχει επενδύσει σε μας, φύγουμε, μειώνονται οι προοπτικές της, υπονομεύεται το μέλλον της.
Όπως είπαν όλοι, οι σπουδές για ένα διάστημα στο εξωτερικό σου ανοίγουν άλλους ορίζοντες, αλλά η μόνιμη εγκατάσταση, που προωθείται τον τελευταίο καιρό ως πανάκεια, έχει πολλές δυσκολίες κι ας προσφέρει καλύτερες οικονομικές απολαβές.

Ξέρω καλά ότι στη σημερινή ορκωμοσία του ο Γιάννης ο Γλυνός την ώρα που ορκίζοταν να τηρεί το Σύνταγμα και τους νόμους, είχε στο νου του αυτά τα παιδιά: Την Κατερίνα τη Γρυμάνη που κάνει το διδακτορικό της στην Κοινωνιολογία, τον Νίκο τον Κωσταρά και το Γιάννη τον Περτέση, τους μηχανικούς υπολογιστών, τις εκπροσώπους των παιδαγωγικών επιστημών, Καλλιόπη Γλυνού της πρωτοβάθμιας και Ολυμπία Παρλιάρου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και την Καλλιόπη τη Βιταλιώτη, τη γεωπόνο, που το μεταπτυχιακό της έχει θέμα την κτηνοτροφία της Άνδρου.
Αυτά τα παιδιά κι όλα τα παιδιά, που ζουν ή που επιθυμούν να ζήσουν στον τόπο μας, είναι το θέμα της σημερινής ορκωμοσίας. Το μέλλον τους, οι προοπτικές τους,οι ελπίδες τους. Το μέλλον μας, οι προοπτικές μας, οι ελπίδες μας.
Καλό ξεκίνημα Δήμαρχε, καλή δύναμη, φίλε.