Έχουμε κι εμείς στο Κόρθι σινεμά.

Το είδα πρωί πρωί στην ανάρτηση της κινηματογραφικής λέσχης Άνδρου (ευχαριστούμε θερμά τον vanglouk για το ρεπορτάζ και τη νυχτερινή επίσκεψη στο Κόρθι με την Πέρλα του) και τότε το συνειδητοποίησα για τα καλά. Έχουμε σινεμά στο Κόρθι το χειμώνα. Μια σκοτεινή αίθουσα με μεγάααλη οθόνη, με ποιότητα ήχου και εικόνας, με ταινίες επιλεγμένες από ψηφοφορία του κοινού, με σπιτικό ποπ κορν (σκαστάρες το λέμε στα ανδριώτικα) και άλλα καλούδια φερμένα από τους θεατές. Υστερούμε μόνο στα καθίσματα που για να γίνουν πιο βολικά χρειάζονται ατομικά μαξιλαράκια (ελπίζω αν δεν αρέσει η ταινία να μην έχουμε μαξιλαροπόλεμο). Η προσέλευση θεατών μεγαλώνει με κάθε καινούρια προβολή και βλέπουμε με χαρά, μεταξύ τους, ανθρώπους που είναι εκτός του στενού μας κύκλου συναδέλφων και φίλων.
Ναι, η ιδέα ήταν και δική μου, όπως λέει ο vanglouk, αλλά η εκτέλεση ήταν της Αριάνας, του Κίμωνα και του Αντώνη του Περτέση. Οι δύο τελευταίοι ως τεχνικά υπεύθυνοι έχουν δουλέψει ώρες με καλώδια και μηχανήματα, για να υλοποιηθεί αυτή η ποιότητα προβολής. Η ψυχή όμως όλης αυτής της προσπάθειας είναι η Αριάνα η Μασσέλου, που έχει την τεχνογνωσία ή μάλλον τη σινε- γνωσία που απαιτεί το στήσιμο μιας κινηματογραφικής ομάδας συνολικά (διαδικτυακή ενημέρωση, αφίσες, επιλογή προτεινομένων ταινιών κλπ) και παρ΄όλα αυτά καταφεύγει σε συλλογικές αποφάσεις με συνέπεια και δεν λειτουργεί συγκεντρωτικά, όπως την προτρέπουμε.
Τα βράδια του χειμώνα πια στο Κόρθι δεν είναι μόνο γεμάτα τηλεόραση και κλείσιμο στο σπίτι. Γιατί αυτή η κινηματογραφική ομάδα δεν μας πάει απλώς σινεμά. Μας προσφέρει την αίσθηση της συλλογικότητας, της παρέας, με την πιο ουσιαστική έννοια, αφού ανακαλύπτουμε δίπλα μας ανθρώπους που αφήνουν τον καναπέ τους και τις παντόφλες τους για να παρακολουθήσουν μαζί μια ταινία και αυτομάτως αυτοί οι άνθρωποι, για μένα τουλάχιστον, είναι η παρέα που μου ταιριάζει.

(Την φωτ. από το Il Postino την έβαλα για να προδικάσω κάποια από τις επόμενες προβολές)

Σαββατόβραδο με τη λέσχη ανάγνωσης.

Σάββατο βράδυ καταχείμωνο. Βροχή, αέρας, κρύο, κι όλοι κλεισμένοι στα σπίτια τους μπροστά στην τηλεόραση. Ελάχιστοι έχουν τη γενναιότητα να κουκουλωθούν με παλτά και αδιάβροχα και να μπουν σε κάποιο από τα λίγα μαγαζιά που μένουν ανοικτά.
Μόνο καμιά δεκαριά πιτσιρίκια με ροζ μαγουλάκια από το κρύο, μπαίνουν βιαστικά σε ένα σκοτεινό και έρημο σχολικό κτίριο. Μια αίθουσα στο ισόγειο δεν είναι σκοτεινή. Μια όμορφη αίθουσα γεμάτη φως, ζεστασιά, μοντέρνα έπιπλα και μηχανήματα και πολλά καινούρια και παλιά βιβλία. Μπαίνουν και, περιμένοντας να έρθουν όλοι, χαζεύουν τα βιβλία, τα παίρνουν στα τραπέζια, τα φυλλομετρούν...

Ήρθαν όλοι, αρχίζουμε. Ανοίγουν χειρόγραφα δίπλα σε βιβλία, αρχίζουν να μιλάνε, να διαβάζουν, να σχολιάζουν, να γελάνε. Ο Όλιβερ Τουίστ παρών με το τριμμένο του ρούχο και το κασκέτο του. Η Άννα Φρανκ με το θλιμμένο της βλέμμα δικαιωματικά βρίσκει πάντα μια θέση στις εφηβικές παρέες. Το αστόχαστο βασιλόπουλο από το παραμύθι χωρίς όνομα μια χαρά βολεύτηκε στις αναπαυτικές καρέκλες και κείνα τα παιδιά από τα ψηλά βουνά του Παπαντωνίου μπόρεσαν να ζεστάνουν τα ξυλιασμένα χέρια τους στο τελευταίου τύπου κλιματιστικό μας. Α, και κάτι παιδιά που κατάφεραν να κλείσουν ένα ρυπογόνο εργοστάσιο συνωστίζονται εκεί στα πίσω καθίσματα.

Αυτό κανονικά λέγεται λέσχη ανάγνωσης, εγώ το λέω τόπο συναντήσεων με βιβλία, ήρωες και παιδιά. Μάλλον όμως είναι μια κλεμμένη εικόνα από το πιο όμορφό μου όνειρο. Αυτό για τα πιο κρύα χειμωνιάτικα βράδια της ζωής μου.

Για την πατρίδα, ρε γαμώτο.

(Αφιερωμένο στους μαθητές μου από ξένες χώρες που μαθαίνουν ιστορία κι αρχαία στην τάξη μου με συγκινητικό ενδιαφέρον)

Το νεοελληνικό εκκρεμές έχει αρχίσει πάλι τη γνωστή διαδρομή άσπρο- μαύρο, σωστό- λάθος, προοδευτικό -συντηρητικό. Ο ακροδεξιός εσμός κραυγάζει εναντίον ενός βιβλίου, καρπού συλλογικής προσπάθειας, που στόχο έχει να διερευνήσει τις απόψεις εκπαιδευτικών περί έθνους και τελικά τον εθνοκεντρικό χαρακτήρα του εκπαιδευτικού συστήματος. Στοχοποιείται μια από τους μελετητές-επιστήμονες, γιατί τυχαίνει να είναι η Γ. Γραμματέας του ΥΠΕΠΘ, Θάλεια Δραγώνα, και σε άλλες εποχές θα ήταν σίγουρα αλυσοδεμένη και φυλακισμένη ή σε κανένα ξερονήσι, να μάθει να συλλογάται εθνοκεντρικά.
Από την άλλη, κάθε νηφάλια άποψη για το περιεχόμενο του βιβλίου, και γενικά το νόημα του πατριωτισμού σήμερα στο πολυπολιτισμικό σχολείο, γίνεται βορά των αντιμαχομένων παρατάξεων. Κάποιοι υπερπροοδευτικοί ιστορικοί και διανοητές επ' ευκαιρία βγήκαν παγανιά κι όλα τα σφάζουν, όλα τα μαχαιρώνουν: Τι είναι η πατρίδα; Ιμπεριαλιστικό κατασκεύασμα, όπως το έθνος. Τι ήταν η οθωμανική αυτοκρατορία; Μια σημαντική και προοδευτική αυτοκρατορία που ίσως να της ζητούσαμε και μια συγνώμη που την πολεμήσαμε και σιγά τώρα που είμαστε έλληνες, τη γλώσσα μας τη μάθανε με το ζόρι- μωρέ δεν μας μάθαιναν και την αρχαία μια και καλή να ξεμπερδεύουμε;- Και οι ξένοι να το ξανασκεφτούμε λιγάκι, μήπως και από πάντα ήταν τελικά προστάτες μας; Και γιατί να χαλάμε καρδιές για τουρκοκρατίες, επαναστάσεις και μικρασιατικά, ας τα σβήσουμε εκεί με λίγο μπλάνκο να κολυμπήσουμε ανενόχλητοι με τους γείτονες στα γαλανά νερά του Αιγαίου. Τι δικά τους τι δικά μας, το ίδιο κάνει, μωρέ...
Κι όσο γι' αυτούς τους αιθεροβάμονες που άφησαν τα κοκκαλάκια τους να τα ασπρίζουν οι καιροί, στην καλύτερη ώρα της νιότης τους, για αυτή την πατρίδα, ας πρόσεχαν, ο θάνατος για την πατρίδα δεν είναι πια πολιτικά ορθός και δεν πρέπει να διδάσκεται ως ιστορικό γεγονός, γιατί γίνεται αναμοχλευτής μίσους και παθών.
Και σιγά σιγά κάθε προοδευτικός άνθρωπος αυτής της χώρας και μάλιστα δάσκαλος όλων των βαθμίδων, θα φοβάται ακόμα και να πει τη λέξη πατρίδα στα παιδιά μήπως και τον ταυτίσουν με τον Άδωνη και τον συρφετό του.
Κανείς από τους μονομάχους δεν σκέφτεται μέσα σε όλη αυτή τη θολούρα πόσο σημαντικό είναι για ένα προοδευτικό σχολείο να μπορεί διακρίνει τον εθνικισμό και το σωβινισμό από τη φιλοπατρία και τον πατριωτισμό. Να μη χάσει την πολιτιστική του ταυτότητα, την ιστορική του συνείδηση, για να μπορέσει να ανοιχθεί και σε άλλες ταυτότητες και να αγαπήσει κι άλλες πατρίδες. Και ότι η πραγματική πατρίδα όλων μας, το αληθινό καταφύγιο των λαών σ' αυτούς τους καιρούς τους δύσκολους, είναι ο πολιτισμός τους και η ιστορία τους και οι αξίες που αυτά διασώζουν μέσω της παιδείας.
Αλλιώς με κάθε πολιτιστική ιδιαιτερότητα που χάνεται στο βωμό της ομογενοποίησης των πάντων, χάνεται κι ένα μετερίζι αντίστασης σε μια τάξη πραγμάτων που μας θέλει όλους ίδιους, συμμορφωμένους, χειραγωγήσιμους και αξιοποιήσιμους.

Συντροφιά με ένα ΚΙΒΩΤΙΟ τις γιορτές

Μην τρομάζετε, αναγνώστες μου, δεν παραφρόνησα μακριά σας το γιορταστικό δεκαπενθήμερο. Όλα καλά πήγανε, όλα έγιναν όπως έπρεπε, τηρήθηκαν οι παραδόσεις και πλαισιώθηκαν από αγαπημένους ανθρώπους μακρινούς και κοντινούς.
Αυτές τις μέρες όμως μαζί μου είχα ένα βιβλίο. Το λέρωσα με ζύμες και ζάχαρες, το πηγαινοέφερα σε ταξίδια, του χάρισα τις λίγες μεσημεριάτικες ώρες ανάπαυσης, γέμισα μ' αυτό όλες τις αναμονές των συναντήσεων. Ήταν το Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου, που με πρόταση του μαθηματικού μας, του Γιάννη του Μαρίνη- καλή του ώρα- θα μας απασχολήσει από την επόμενη συνάντηση στη Λέσχη Ανάγνωσης. Το είχα διαβάσει στα φοιτητικά μου χρόνια και το είχα καταγράψει ως ένα από τα πιο αξιόλογα βιβλία της νεοελληνικής πεζογραφίας. Ωραίο ράφι για να πιάσει τόνους...δαφνοστεφανωμένης σκόνης. Πού καιρός να ξαναδιαβάζεις, με τόσα βιβλία που στοιβάζονται πια στα προς ανάγνωση, λογοτεχνικά και μη. Όταν το είχα πρωτοδιαβάσει, ήμουν γεμάτη βεβαιότητες, πολιτικές, κοινωνικές, λογοτεχνικές. Δεν του επέτρεψα να τις υπερβεί, αναμετρήθηκε, αλλά το κάστρο έμεινε απρόσβλητο, οι ουτοπίες απροσμάχητες. Κι ήρθανε χρόνοι δίσεχτοι και μήνες οργισμένοι, πάνε οι ουτοπίες, παν' τα κάστρα κι οι σημαίες μόνο μεγάλα ερωτηματικά απεικονίζουν πια. Αυτή τη φορά η πολιορκία ήταν μοιραία, παραδόθηκε το κάστρο και το κατέχει τώρα ολοκληρωτικά η μαγεία του πιο εμπνευσμένου πεζογραφήματος της νεότερης λογοτεχνίας μας.
Πώς το "ξέχασα" όλα αυτά τα χρόνια και πώς μπόρεσα να γοητευθώ από τόσο κατώτερά του. Γιατί δεν το έβαλα φρουρό να με φυλάει από τη μετριότητα και την ευτέλεια τόσων και τόσων μόνο κατ' όνομα ομοτέχνων του;
Τι συνιστά την υπεροχή του;
Μα όλα όσα συνθέτουν το έργο τέχνης του γραπτού λόγου: η ιστορία, η αφήγηση, η γλώσσα, η δομή, η ποίηση, η ψυχή, το ανθρώπινο αποτύπωμα στην πιο βαθιά και διαχρονική του εκδοχή, σμιλεμένο μέσα σε μια κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα υπαρκτή και ιστορική, όσο και συμβολική και άχρονη.
Εντάξει...
Ήθελα μόνο να σας κάνω δώρο αυτή την προτροπή: Διαβάστε το ή ξαναδιαβάστε το. Ας αρχίσουμε σιγά σιγά με τη νέα χρονιά να καθαρίζουμε έτσι την ψυχή και το μυαλό μας από τα τοξικά υποπροϊόντα που μας παρέχονται εν αφθονία, με λογοτεχνικό μανδύα και υψηλές εκδοτικές και δημοσιογραφικές συστάσεις, ενώ παλιά μόνο τα περίπτερα καταδέχονταν να τα πουλάνε.
Καλή μας χρονιά, φίλοι μου...

Καλές γιορτές!

Ο ανεμόμυλος αποφάσισε φέτος να αρχίσει νωρίς τις διακοπές του, γιατί η μυλωνού χρειάζεται λίγη αποχή από το διαδίκτυο, για να επιδοθεί απερίσπαστη σε πιο παραδοσιακές ενασχολήσεις.
Θα τα ξαναπούμε του χρόνου και μέχρι τότε εύχομαι σε όλους τους φίλους και αναγνώστες μου καλές γιορτές.
Αφιερωμένο σε όλους το παρακάτω απόσπασμα από τα παραδοσιακά κάλαντα του Κορθίου Άνδρου, τον "Άη Βασίλη", όπως τον λέμε, και ιδιαίτερα στον αγαπημένο μου ποδηλάτη, που γιορτάζει πολλαπλώς μέσα σ' αυτές τις γιορτές, με την ευχή να είναι πάντα γερός και ευτυχισμένος και να δίνει πάντα έτσι απλόχερα αγάπη, φροντίδα και ζεστασιά στους γύρω του.



"Εσέ σου πρέπει αφέντη μας
και μπέη και λεβέντη μας
καρέκλα καρυδένια
για ν' ακουμπάς τη μέση σου
τη μαργαριταρένια
και πάλι ξαναπρέπει σου
καριόλα να κοιμάσαι
βελούδο να σκεπάζεσαι
να μην κρυολογάσαι
και πάλι ξαναπρέπει σου
καράβια ν' αρματώνεις
και τα σχοινιά των καραβιών
να τα μαλαματώνεις.
Την πρύμνη όλο μάλαμα
την πλώρη όλο ασήμι
και μες στη μεσ' του καραβιού
να'ναι Άγιος Βασίλης
άξιος δικαιοσύνης.

Εσέ σου πρέπει αφέντη μας
και μπέη και λεβέντη μας
φλουριά να δρυμονίζεις*
και τ' αποδρυμονίδια σου
εμάς να μας τα δίνεις."

* Οι φίλοι ομότεχνοι ας μου δώσουν καμιά ιδέα για το πώς γράφεται και από πού άραγε προέρχεται το ρήμα αυτό με την έννοια κοσκινίζω -και δρυμόνι= κόσκινο με μεγάλες τρύπες- που το γνωρίζω μόνο από προφορική παράδοση.

epeidh m to zhthsate tha thn bgalw

Απόψε δεν θα μιλήσω για τον Αλέξη και την επέτειο. Ο Αλέξης δεν είναι συμβολικό πρόσωπο για να έχει επέτειο. Κανένα νεκρό παιδί δεν μπορεί να είναι σύμβολο για τίποτα. Σύμβολο είναι το δευτερεύον και επιμέρους που αντιπροσωπεύει το πρωτεύον και καθολικό, και ένα νεκρό παιδί δεν είναι ούτε δευτερεύον ούτε επιμέρους, είναι όλος ο κόσμος για τους γονείς του, για τα αδέλφια του, τους παππούδες του, τους φίλους του.
Και μόνο που στο όνομά του εκτονώνουν τα ιδεολογικά ή πολιτικά τους απωθημένα κάποιοι είναι ανατριχιαστικό. Και μόνο που κάποιοι ψάχνουν για δικαίωση μέσα σε τάφους παιδιών είναι ακόμη πιο ανατριχιαστικό.
Θέλω να μιλήσω μόνο για το Γ-Λ, τον περυσινό μαθητή μου, που έβγαλε από το facebook εκείνη τη φωτογραφία με την κουκούλα "epeidh m to zhthsate tha thn bgalw" και μου ευχήθηκε να πάει καλά αυτή η χρονιά για μένα.
Δεν υπάρχει τρόπος, Γ, να πάει καλά οποιαδήποτε χρονιά για μένα, για μας τους δασκάλους σας, παρά μόνο αν ξέρουμε ότι εσείς είστε γεροί και δυνατοί. Μόνο τότε θα έχουμε κι εμείς δύναμη να αγωνιζόμαστε για σας, μαζί με σας, για ένα καλύτερο σχολείο, για μια πιο δίκαιη κοινωνία.
Ξέρω πως έχεις/ έχετε χίλια δίκια να είστε θυμωμένοι για όλα αυτά που σας στερούν τη μόρφωση, την ελπίδα, τη χαρά, για μας που δεν κάναμε ό,τι μπορούσαμε, για να μη συμβεί αυτό. Μη μας τιμωρείτε όμως εκθέτοντας αλόγιστα τα νιάτα σας στην απελπισία της τυφλής βίας, δεν έλυσε ποτέ αυτή και ούτε θα λύσει κανένα πρόβλημα στην ανθρώπινη ιστορία. Αυτό που γίνεται ειρηνικά, με διάλογο, με αντίλογο, με μόχθο και επιμονή, με φαντασία και αγάπη είναι που προχωράει λίγο πιο μπροστά την κοινωνία κι εμάς τους ίδιους.
Σε σένα και στους υπόλοιπους της παρέας σου, που πέρυσι περάσαμε τόσο όμορφα μαζί (ακόμα κι όταν παρακολουθούσατε σε επανάληψη το ίδιο μάθημα αδιαμαρτύρητα) αφιερωμένο το τραγούδι που μιλάει για το δικό μου όνειρο που μοιάζει πολύ με το δικό σας.