Ζητούνται προτάσεις

Στην Καθημερινή της Κυριακής, διάβασα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Ν. Παπανδρέου, για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στη χώρα μας. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι η διδασκαλία της λογοτεχνίας δεν γίνεται σωστά, γιατί οι μαθητές δεν έρχονται σε επαφή με ολόκληρα βιβλία, αλλά με αποσπάσματά τους ανθολογημένα. Προτείνει επομένως, αντί των σχολικών ανθολογίων, να εισαχθούν στην εκπαίδευση ολοκληρωμένα λογοτεχνικά έργα, όπως γίνεται σε χώρες του εξωτερικού, στις οποίες έχει ζήσει κι ο ίδιος.
Πέρα από το γεγονός ότι η άποψή του αυτή είναι πολύ ενδιαφέρουσα και ουσιαστική, αφού διαπιστώνει, αν και έξω από το χορό, πόσο ελλιπώς διδάσκονται τα παιδιά μας τη λογοτεχνία, η πρόταση στην οποία καταλήγει, αν μη τι άλλο, είναι ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ!
Επιτέλους, ένας άνθρωπος, συγγραφέας ο ίδιος, μέλος μιας σημαντικής πολιτικής οικογένειας, πρόσωπο αμφιλεγόμενο, που όμως συγκεντρώνει τα φώτα της δημοσιότητας ό,τι κι αν κάνει ή πει, μπήκε στον κόπο να σκεφθεί και να προτείνει κάτι ουσιαστικό για το περιεχόμενο της παιδείας μας. Μην μου πει κανείς πόσο αυτονόητο ή αποσπασματικό είναι αυτό που προτείνει, γιατί θα του ζητήσω να μου φέρει ΜΙΑ ανάλογη "αυτονόητη" πρόταση συνδικαλιστικών οργανώσεων, κομμάτων, παρατάξεων, που να μην αφορά ποσοτικούς δείκτες, θεσμικά αιτήματα, ξύλινα, χιλιοειπωμένα λόγια που ούτε αυτοί που τα λένε έχουν πειστεί ότι θα γιατρέψουν τη βαριά νοσούσα παιδεία μας, αν εφαρμοστούν.
Να πώς με μια τέτοια πρόταση συμπαρασύρονται κι ένα σωρό άλλες "μεταρρυθμίσεις" που αναγκαστικά θα προκύψουν: Σχολική βιβλιοθήκη, δυνατότητα επιλογής από μεγάλο αριθμό βιβλίων ανά μαθητή, τάξη, σχολείο κλπ. Στη συνέχεια, άλλη μέθοδος διδασκαλίας, αφού ούτε οι εξετάσεις θα μπορούν να είναι τυφλοσούρτης, ούτε η διδασκαλία δασκαλοκεντρική, ούτε η παπαγαλία θα μπορέσει να εξυπηρετήσει πλέον διδάσκοντες και διδασκομένους.
Ας ανοίξει κάποτε σ' αυτό τον τόπο αυτή η συζήτηση για την παιδεία. Ας ακούσουμε ανθρώπους έξω από τα γρανάζια του εκπαιδευτικού συστήματος, με πνευματικό και κοινωνικό εκτόπισμα, να προτείνουν λύσεις που δεν μπόρεσαν να βρουν οι αρμόδιοι και υψηλά αμειβόμενοι πολιτικοί και διοικητικοί παράγοντες.
Ας αξιοποιήσουμε τους πνευματικούς ανθρώπους που ευτυχώς διαθέτει αυτός ο τόπος σε ικανοποιητικό αριθμό.
Η παιδεία έχει πιάσει πάτο και δεν έχουμε άλλο ρυμουλκό, για να τη φέρει στην επιφάνεια. Κι είναι το μόνο μέσο που έχουμε για να ταξιδέψουμε στους δύσκολους καιρούς που έρχονται.

Καλά κρασιά!

Πάντα τα πηγαίναμε καλά μ' αυτό το θεό, από τότε που είχε εδώ το ναό του και για τρεις μέρες, λέει, το νερό γινόντανε κρασί στη βρύση του ναού κι όλοι έρχονταν για να ξεδιψάσουνε. Τον αφήσαμε χωρίς ναό, τον ξεσπιτώσαμε το δόλιο, αλλά όλο και μας έρχεται και μας ευλογάει. Σε πανηγύρια, σε γλέντια μέχρι το πρωί, στα χοιροσφάγια, στις απόκριες, γινόμαστε δικοί του θιασώτες, λες και δεν πέρασαν δυο χιλιάδες τόσα χρόνια εκθρονισμού του.
Αυτές τις μέρες όμως του τρύγου τον βλέπουμε να μας παρακολουθεί μέσα σε αμπέλια και πατήρια, να κλέβει μούστο απ' τα βαρέλια, να στολίζεται με κλαδιά και κατακάθια και να παίρνει στο κυνήγι καμιά πεταχτούλα νύμφη μέσα στο καταμεσήμερο.
Το κακό είναι ότι δεν βγήκε στις φωτογραφίες, ο ζαβολιάρης...

Το Δόλωμα και η...κάθαρση.

Ήταν το στέκι της γενιάς μας και της παρέας μας. Ένα μικρό μπαράκι, το Δόλωμα, κολλημένο πάνω στο εκκλησάκι της Αγίας Αικατερίνης, δίπλα στην ομώνυμη παραλία του Γιαλού. Ένα αμαρτωλό εκκλησάκι. Ένα αγιασμένο μπαράκι.
Στέγασε τις πιο όμορφες καλοκαιρινές βραδιές μας, για πάνω από 30 χρόνια. Στα πέτρινα τραπεζάκια του απιθώσαμε μαζί με τα ποτά μας, τις αγωνίες της νιότης μας, τους έρωτες, τις μεγάλες μας ουτοπίες. Χτίσαμε φιλίες πάνω στις άσπρες πεζούλες που ακόμα μας κρατάνε. Ακούσαμε μουσικές, είπαμε τραγούδια, που ακόμα μας προστατεύουν από το θόρυβο που πληθαίνει γύρω μας. Γελάσαμε, πολύ γελάσαμε, τόσο που γέμισαν οι τσέπες μας και μας φτάνει για τα επόμενα 100 σκυθρωπά χρόνια. Δίπλα στη σκοτεινή θάλασσα μπορέσαμε ακόμη και να ξεκλέψουμε χρόνο από την παρέα και το σαματά για λίγες κλεφτές συνευρέσεις με το υγρό σκοτάδι της, που καθρέφτιζε όσα δεν μπορούσαμε ή δεν θέλαμε να μοιραστούμε. Μας είδε να μεγαλώνουμε, να γαληνεύουμε κι ακόμα να βρισκόμαστε, ζευγαρωμένοι πια και κατασταλαγμένοι, μα κατά βάθος για πάντα κρυφοί νοσταλγοί της ίδιας ουτοπίας. Έστω με την ψευδαίσθηση μιας νιότης που δεν έλεγε να μας αφήσει, μιας εφηβείας που δεν λέγαμε να την αφήσουμε.
Μετά το αφήσαμε, μας άφησε;
Τι έγινε ακριβώς; Κάποιοι κατήγγειλαν την πλημμελή αποχέτευση, βρέθηκαν άλλα στέκια πιο...οικολογικά, πιο κοσμικά, λιγότερο επιρρεπή σε επιστροφές παντός τύπου;
Δεν θυμάμαι. Δικαιούμαι κι εγώ να ξεχνάω πότε πότε...
Πέρυσι, ο νυν δήμαρχος και ιδρυτικό μέλος της παρέας εκείνης έβαλε να το φτιάξουν, γιατί ανήκει στο δήμο, το έβαψαν, το στόλισαν και κάναμε ένα πάρτι να γιορτάσουμε την αναβίωση. Ήσυχο πάρτι, για ήσυχους και ντροπαλούς μεσήλικες. Μοιάζαμε να παίζουμε τους παλιούς εαυτούς μας και να μας έρχονται λίγο στενά τα κοστούμια. Είχαν έρθει καινούριοι φίλοι που έμοιαζαν να το απολαμβάνουν περισσότερο. Και τα παιδιά μας ενέσκηψαν με την παρέα τους να δουν πώς τη βρίσκουν οι γέροι τους και να πιουν και κανένα καθαρό ποτό τζάμπα. Οι φίλοι με τις ωραίες φωνές και τις κιθάρες μας κράτησαν όλους εκεί, μικρούς και μεγάλους, παλιούς και καινούριους.
Δεν το επαναλάβαμε. Δεν λειτούργησε ξανά.
Φέτος είχα σκοπό να το ψάξω το θέμα.
Πηγαίνοντας για το πρώτο μου μπάνιο εκεί, το βρήκα λεηλατημένο. Με πέτρες είχαν σπάσει όλα τα μικρά παραθυράκια της πρόσοψης. Τα άσπρα τραπεζάκια ήταν γεμάτα χώματα και πέτρες. Ο Δήμος έβαλε και κάρφωσαν τη τζαμαρία με κόντρα πλακέ. Το έκανε αποθήκη. Τέλος.
Είναι κι αυτός ένας τρόπος να καθαρίζεις με τη νοσταλγία και τα φαντάσματα του παρελθόντος. Πετροβολώντας. Ευχαριστούμε, γνωστοί και άγνωστοι συντοπίτες μας, που μας παραδίδετε αθώους και αγέραστους, χωρίς μνήμη, στους καιρούς που έρχονται.
Eίμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας. που λέει κι ο δικός μας ποιητής.

Μαθήματα ελευθερίας

Ο φίλος και συνάδελφος ήρθε από ελληνικό σχολείο της Γερμανίας, φέρνοντας στις αποσκευές του ένα βίντεο,(που δυστυχώς δεν μπορέσαμε να το αναρτήσουμε και ίσως ακόμα δεν πρέπει, γι' αυτό και το συναφές θεματικά των Pink Floyd), προϊόν της δουλειάς του με τους μαθητές. Στο σχολείο αυτό επικρατούσε απόλυτα αυταρχικό πνεύμα, απόλυτος έλεγχος και απόλυτη τάξη. Απηυδισμένοι από το ελληνικό εκπαιδευτικό φαινόμενο της πλήρους χαλαρότητας, προχειρότητας και ασυδοσίας, ίσως βιαστούμε να πούμε: "Αυτό είναι σχολείο!" , αλλά ας μη βιαστούμε. Το σχολείο, η παιδεία γενικότερα, έχουν ανάγκη την τάξη, την οργάνωση, την αποτελεσματικότητα, αλλά και την ελευθερία, το διάλογο, την επικοινωνία, τη χαρά. Ο φόβος, η καχυποψία, η ρουφιανιά, η υποταγή στην παράλογη εξουσία, καταπνίγουν ακριβώς αυτές τις δυνάμεις της ψυχής που θέλει να αναπτύξει η παιδεία. Διαμορφώνουν εξαρτημένα, φοβισμένα ανθρωπάκια κι όχι ανθρώπινες υπάρξεις ικανές να σκέπτονται και να πράττουν ελεύθερα.
Σ' αυτές τις συνθήκες οι εκπαιδευτικοί χάνουν το ρόλο τους, γίνονται από δάσκαλοι χωροφύλακες, από επιστήμονες ενεργούμενα μιας τυφλής ιεραρχίας, που τους απαξιώνει στα μάτια των μαθητών τους, πρώτα από όλα. Αν θέλουν να επιβιώσουν εκεί, πρέπει να σιωπούν και να εκτελούν. Κάθε αντίρρηση, κάθε άρνηση εκτέλεσης ισοδυναμεί με καταχώριση στη μαύρη λίστα και τίποτε καλό δεν προμηνύει για τη συνέχεια.
Πάντα όμως βρίσκεται κάποιος που αντιστέκεται. Και στην πιο μαύρη τυραννία.
Εδώ αυτός κατάφερε σε συνθήκες παρανομίας να γυρίσει αυτό το βίντεο με τους μαθητές του. Όλα έγιναν εν κρυπτώ, χωρίς πρόβες, σε χώρους εκτός σχολείου, στο σχολείο σε ώρες εκτός μαθημάτων, με πλήρη μυστικότητα. Θα μπορούσε ακόμα και αστυνομική δίωξη να επισύρει η πράξη αυτή κατόπιν εντολής της διεύθυνσης!
Τα κατάφεραν όμως. Αυτές οι ωραίες φατσούλες, οι ερασιτέχνες ηθοποιοί παίζουν τους εαυτούς τους, τους δασκάλους τους, διακωμωδούν και αποδυναμώνουν έτσι τον αυταρχισμό που καταδυναστεύει τις ζωές τους. Με ευρηματικότητα, χιούμορ, ζωντάνια, ουσία, ωραία μουσική, ωραία κίνηση.
Είμαι σίγουρη ότι αυτά τα μαθήματα ελευθερίας δεν θα τα ξεχάσουν ποτέ.

Στην άγρυπνη επισκέπτρια

Είναι κακό να συνηθίζεις. Ζεις μέσα στην ασχήμια και δεν σε ενοχλεί. Ζεις μέσα στην ομορφιά και δεν τη βλέπεις. Περπατάς μέσα σε ξερά τοπία και δεν μπορείς να βρεις το νερό, τους ίσκιους, τα δέντρα. Ο ουρανός γίνεται σαν το σαλόνι σου, οικείος, σπιτικός, "το 'χεις δει πολλές φορές το φεγγάρι να βγαίνει". Μερικές φορές αρκεί μια άλλη ματιά να δανειστείς και όλα ξεθολώνουν, διακρίνονται. Υπάρχουν κάποιοι που μας δανείζουν μάτια, που μας κρατάνε ξύπνιους με την αγρύπνια τους, που μας χορταίνουν με το τσιγάρο τους που μένει πάντα αναμμένο "στην άμμο". Στο νησί μας έρχονται να κατακτήσουν κάθε μικρό κάστρο που στήσαμε να κλειστούμε. Δεν είναι κι άσχημα τελικά με τις πόρτες ανοιχτές. Ας μπαινοβγαίνουν ελεύθερα τα πετούμενα τις νύχτες να μας θυμίζουν πώς δεν είναι τελικά και τόσο απειλητική για το δέρμα μας η συνύπαρξη.





Και τότε το αλογάκι άρχισε να γυρίζει να μας κοιτάξει κάθε φορά που του φωνάζαμε.
Μας χάρισε και μια φωτογραφία να θυμόμαστε τις μέρες που ανακαλύψαμε ξανά τον τόπο μου. Μαζί.

Στιγμιότυπα από τις θερινές μου διακοπές.

Ήρθαν και οι δύο μαζί. Ο ένας πιο όμορφος από τον άλλον. Έμοιαζαν πολύ, αλλά όχι σαν δίδυμοι που ήταν. Γαλανό της ήρεμης θάλασσας στα μάτια ο ένας, πιο γκρίζο και σκοτεινό ο άλλος. Ο πιο λευκός με κοίταξε με περιέργεια και παραδόθηκε στα χάδια μου με απροκάλυπτη ευχαρίστηση. Ο άλλος έτρεμε σαν το φύλλο στα χέρια μου και δεν άγγιξε το φαΐ που καταβρόχθισε με όρεξη ο άλλος. Ο θαρραλέος μου είπε αμέσως το όνομά του: Λεωνίδας. Φυσικά, τι άλλο. Ο άλλος ψέλλισε ένα Αλκι...βιάδης, αλλά δεν είχε δύναμη και του έμεινε μόνο το Αλκης. Για την ώρα. Εντάξει, με χάδια πολλά και καλό φαΐ θεριεύουν κι αντριεύουν, αλλά οι ανάγκες της επιβίωσης δεν περιμένουν. Χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν τον Κυρίαρχο και νόμιμο διεκδικητή της εύνοιάς μου, ο οποίος μόλις τους είδε σκύλιασε και πήγε να τους κόψει φέτες. Και τότε ο Λεωνίδας δικαίωσε 3000 χρόνια ιστορίας και όνομα και καταγωγή και παράστημα. Βγήκε μπροστά να ανδροκαλέσει το θεριό. Ύψωσε το ανάστημά του, έβγαλε πολεμικές ιαχές, πάλεψε με νύχια και με δόντια, που λέει ο λόγος, και το θεριό υποχώρησε. Ο Άλκης κούρνιασε στην αγκαλιά μου κι από κει έκανε τον καμπόσο, έτσι για τα μάτια. Η μάχη κερδήθηκε, αλλά ο πόλεμος δεν τέλειωσε. Ο Κυρίαρχος δεν παραιτείται από το θρόνο του και έρχεται ακόμη κι όταν τους έχω αγκαλιά να μπει ανάμεσά μας με άγριες φωνές και κλάματα. Είναι ένας πόλεμος μοιραίος και αναπόφευκτος. Τρία υπέροχα αρσενικά διεκδικούν τα χάδια μιας και μόνης...Γυριστρούλας. Πού να φτάσει κι αυτή; (Σε επόμενη δημοσίευση και φωτογραφικό ρεπορτάζ)

Αποχαιρετισμοί και καλωσορίσματα.

Και μια και ένα ένα τα νησάκια κατεβάζουν ρολά και βουτάνε στη θάλασσα, τι να κάνει κι η "πανέμορφη νεράιδα", ώρα να αφήσει τον ανεμόμυλο και να ξανοιχτεί στα βαθιά.
Όποιος την ψάξει θα τη βρει στα μέρη αυτά που σας δείχνω.
Καλό καλοκαίρι σε όλους. Και όσοι τελικά τα καταφέρουν να έρθουν προς τα εδώ, θα είναι καλοδεχούμενοι!