Και τώρα τι κάνουμε;

Και τώρα που ξέρουμε πια με σιγουριά ότι θα είμαστε φτωχοί και χρεοκοπημένοι, ακόμα κι αν δεν φάγαμε ποτέ χρήματα που δεν τα κερδίσαμε με τη δουλειά μας, τι κάνουμε;
Αγανακτήσαμε, φωνάξαμε, βρίσαμε, μας χτύπησαν, μας έκλεισαν πάλι στα σπίτια. Τα κόμματα, οι συνδικαλιστικές παρατάξεις, μας καλούν σε συνεχείς απεργίες, που δεν έχουν το παραμικρό αποτέλεσμα, εκτός από το να συρρικνώνουν κι άλλο το εισόδημά μας.
Περιμένουμε μέρα με τη μέρα το επόμενο χαράτσι, το επόμενο δυσμενές μέτρο, την ανεργία, την εφεδρεία, την απόλυση. Είμαστε στωικά έτοιμοι για όλα πια: στάση πληρωμών, δέσμευση καταθέσεων, πόλεμο, πανδημία, πυρηνική καταστροφή. Ένας λαός μαργωμένος από την κατάθλιψη να ακούει τα ίδια και τα ίδια για το τι έφταιξε και ποιος και για το ποιοι την πληρώνουν και ποιοι τη γλιτώνουν. Έτοιμοι να κατασπαράξουμε όποιον θεωρήσουμε λίγο καλύτερό μας, λίγο πιο βολεμένο από μας.

Όλα τα όπλα μας έχουν στομώσει από την κατάχρηση. Κάναμε, χρόνια τώρα συστηματικά, επετειακές καταλήψεις, απεργίες, διαδηλώσεις. Πώς να λειτουργήσουν τώρα που τα έχουμε ανάγκη; Κατέβηκε όλη η Αθήνα στο Σύνταγμα και πάλι όλα έγιναν κατά πώς τα σχεδίασαν ερήμην μας. Ούτε οι δημοσκοπήσεις ούτε οι προπηλακισμοί πολιτικών έχουν το παραμικρό αποτέλεσμα στο πολιτικό τοπίο. Ψηφίζουν, αποφασίζουν, αντιπολιτεύονται, στα ίδια γνωστά μοτίβα, λες και κάποιος πατάει ένα κουμπί στη Βουλή και όλοι ξεχνάνε τι υπάρχει απέξω. Και παρά τη μείωση των ποσοστών των μεγάλων κομμάτων, μια χαρά τη φτιάχνουν πάλι την κυβέρνηση του δικομματισμού με μια καλή βοήθεια.

Τι μας μένει από δω κι εμπρός;
Αυτό που έκαναν οι κάτοικοι της Πομπηΐας, όσοι δεν πρόλαβαν να φύγουν και είδαν το Βεζούβιο να τους απανθρακώνει;
Πώς θα αποφύγουμε να γίνουμε μακάβρια γλυπτά για τα μουσεία του μέλλοντος: "Ο έλληνας που δούλευε στο γραφείο του", "Ο έλληνας που πήγαινε ταξίδι", "Η ελληνίδα που πήγαινε για ψώνια", "Το ελληνάκι που πήγαινε χαρούμενο στο σχολείο", "Ο παππούς που έδινε χαρτζιλίκι στο εγγόνι του";

Δεν έχω, φυσικά, απάντηση σ'αυτά τα ερωτήματα, μα δεν έγραψα αυτό το κείμενο για να εκφράσω απλώς τις απορίες μου και να δηλώσω αμηχανία.
Έχω την υποψία ότι η κοινή μας αίσθηση αδιεξόδου είναι όχι μόνο αυτό που μας ενώνει, αλλά κι αυτό που μας απομακρύνει. Σαν τα λαβωμένα θηρία που φεύγουν από την αγέλη, για να γλείψουν τις πληγές τους. Μόνο που όταν επιστρέφουν, δεν βρίσκουν κανέναν εκεί που τον άφησαν.
Γι'αυτό λοιπόν, αν υπάρχουν απαντήσεις, θα τις βρούμε μαζί. Οι συνάδελφοι, οι συγχωριανοί, οι συγγενείς, οι φίλοι. Όλα τα μικρά και μεσαία κοινωνικά δίκτυα που έχουμε δημιουργήσει ως πρόσωπα.
( Όχι, τα μεγάλα που τα έχουμε φτιάξει ως κουκιά, δεν κάνουν.)
Δεν επικαλούμαι μόνο την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά που θα γιατρέψουν τους πληγωμένους και πένητες. Αναφέρομαι στην κοινωνική και πολιτική στάση μας ως πρόσωπα μέσα σ'αυτά τα ποικίλα δίκτυα.
Για παράδειγμα, όσο κι αν είναι συρρικνωμένο το εισόδημά μας, ως καταναλωτές έχουμε ακόμη δύναμη όλοι μαζί. Το ποια προϊόντα ή υπηρεσίες θα προτιμήσουμε ή θα συστήσουμε ή το πώς θα συνεταιριστούμε για να επιτύχουμε καλύτερη εξοικονόμηση χρημάτων και πόρων.
Δείτε τι γίνεται με τις ανταλλαγές χωρίς χρήματα ή με τα διάφορα "συν" που ανθούν σε πολύ πιο εύπορες κοινωνίες. Οι άνθρωποι συγκατοικούν, μετακινούνται μαζί, πηγαίνουν διακοπές ό ένας στο σπίτι του άλλου, φροντίζουν ή διαβάζουν μαζί τα παιδιά τους, ανταλλάσσουν τα είδη ρουχισμού, τα φαγώσιμα κλπ.
Και για να γίνω πιο συγκεκριμένη:
Απευθύνομαι σε ένα από τα δικά μου δίκτυα, τους συναδέλφους μου δασκάλους και καθηγητές:
Καιρός να αρχίσουμε να συνεταιριζόμαστε, να διεκδικήσουμε πχ καλύτερες τιμές για βιβλία, που πια δεν μπορούμε να προμηθευτούμε με το μισθό μας. Να διεκδικήσουμε καλύτερα επιτόκια από τις τράπεζες για τη μισθοδοσία μας, καλύτερα ενοίκια στους τόπους που υπηρετούμε μακριά από τα σπίτια μας. Να επιλέξουμε τη συγκατοίκηση, να κάνουμε μπέιμπι σίτινγκ ή σχολική βοήθεια στα παιδιά μας. Να οργανώσουμε ακόμη και δραστηριότητες που θα μας ενισχύσουν οικονομικά πχ συλλογικές εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών.

Σημαντικό επίσης είναι να μην κάνουμε εκπτώσεις. Να μην πέσουμε στην παγίδα του:"αυτοί κάνουν πως με πληρώνουν κι εγώ θα κάνω πως δουλεύω."
Ειδικά όσοι είμαστε στο δημόσιο και η δουλειά μας αφορά τη ζωή, την υγεία, τη μόρφωση των συμπολιτών μας και των παιδιών τους. Αν πέσουμε σ'αυτή την παγίδα, γρήγορα μαζί με την ανέχεια, θα αντιμετωπίσουμε και την αδιαφορία των συνανθρώπων μας, όταν τους χρειαζόμαστε.
Ίσα ίσα τώρα είναι που πρέπει να σταθούμε όρθιοι, να δώσουμε τον καλύτερο εαυτό μας, γιατί οι συμπολίτες μας δεν θα έχουν εναλλακτικές λύσεις, για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες από την πλημμελή άσκηση των καθηκόντων μας.
Ας κάνουμε για παράδειγμα εμείς οι δάσκαλοι τα σχολεία εστίες αντίστασης στη μαυρίλα και την απόγνωση. Απογευματινά μαθήματα, εκδηλώσεις, αθλητισμό, ομάδες θεάτρου, χορού, κινηματογράφου. Ένα ολοήμερο προσφορά στη χειμαζόμενη ελληνική κοινωνία. Μια ανάσα για τον γονιό που αγωνιά για το ψωμί του παιδιού του. Τουλάχιστον να μην αγωνιά για τη μόρφωσή του. Δεν μπορούμε μια φορά κι εμείς στην ιστορία μας να αγωνιστούμε ανοίγοντας κι όχι κλείνοντας το σχολείο; Ας δοκιμάσουμε, τι άλλο έχουμε να χάσουμε πια; Τίποτα δε σώσαμε με το "ενάντια", το "κάτω" και το "κατά". Ας δούμε τι μπορεί να βγει με το "μαζί", το "υπέρ" και το "πάνω".

Ωραία και συμμορφωμένα τα λες, φρόνιμη γυριστρούλα, θα μου πείτε.
Μια χαρά θα τη βγάλουν όσοι μας κλέβουν τα χρήματα, τα δικαιώματα, τις δουλειές, τον εθνικό πλούτο.
Ενώ εμείς θα φτιάχνουμε δίκτυα αλληλεγγύης και συνεταιριστικούς ομίλους, αυτοί θα λυμαίνονται ανενόχλητοι το βιος μας.
Δεν προσπαθώ να γιατρέψω με ασπιρίνες τον καρκίνο, φίλοι μου. Τον αληθινό ενεργό πολίτη προσπαθώ να "αναστήσω". Αυτόν που θάφτηκε κάτω από τη φούσκα μιας πλαστικής ευμάρειας, κάτω από τη σήψη των ξύλινων πολιτικών λόγων και ιδεών. Αν αυτό το ον δεν καταφέρει να βρει το βιότοπο που θα το κάνει να ευδοκιμήσει, αν δεν μπορέσει να διαφεντέψει το έχει του, το μέλλον των παιδιών του ως πολίτης κι όχι ως φοβισμένο ανθρωπάκι, όλα τα θεριά αυτού του κόσμου θα συνεχίζουν ανενόχλητα το κατασπάραγμά μας.

Συμβόλαιο με ένα μασκαραδάκι

Σε είδα χθες με βαμμένο αποκριάτικα το μουτράκι και με μια καραμούζα στα χέρια, να κυκλοφορείς σαν το μοναδικό μασκαραδάκι, ανυποψίαστος στο γλέντι μας. Ανυποψίαστος για τη χαρά των μεγάλων που δεν είναι πια παρά μια μικρή κρούστα πάνω στην κακοκρυμμένη δυσθυμία τους. Αναρωτιόμουν αν θα δεις εσύ αληθινό καρναβάλι, αν θα δεις τους γονείς σου να γίνονται "άλλοι", "παρδαλοί", μέλη του πιο αρχαίου θιάσου του τόπου μας, να ξεσαλώνουν σα μικρά παιδιά. Δεν ξέρω πώς, αλλά ξάφνου έγινες μέσα μου το σύμβολο αντίστασης για μια χώρα παραδομένη στη μαυρίλα και την καταχνιά. Θέλω να σώσω τα καρναβάλια σου. Να σου δώσω ένα μεγάλο σακκούλι να το γεμίζεις κομφετί και σερπαντίνες, όσο μεγαλώνεις. Θέλω να μεγαλώνεις σαν μικρός πρίγκιπας κι όχι σαν το ξεπεσμένο ελληνάκι που θα το λυπούνται στις στράτες του κόσμου. Δεν ξέρω πόσα στραβά κάναμε οι μεγάλοι ή πόσα επιτρέψαμε να μας κάνουν, αλλά δεν θα παραδώσουμε σε κανέναν το κλειδί του μέλλοντός σου εν λευκώ. Πώς να στο πω, κρυφακούω μέσα στην μαργωμένη χώρα μας τα ρυάκια που ενώνονται για να γίνουν ποτάμι. Δεν ξέρω ακόμα τι ποτάμι θα φτιάξουν, της καταστροφής ή της αναγέννησης,ξέρω μόνο πως εσύ θα βρεις μια καθαρή γη να οργώσεις.
Έψαχνα καιρό τώρα στα μπαούλα μου για ξεφτίδια οραμάτων και απομεινάρια μισοφαγωμένων από τα θηρία κοσμοθεωριών. Χάθηκα σε λαβυρίνθους λύσεων και προτάσεων και αλληλοσυγκρουόμενων διεξόδων από το χάος. Ποτέ δεν περίμενα ότι όλες οι ιδεολογίες κι όλα τα οράματα και τα σχέδια θα ήταν ζωγραφισμένα πάνω στην πιο αστεία φατσούλα μιας γιορτής.

Το δικό μου παράπονο

Αυτή την εποχή στη χώρα μου, περνάμε την περίοδο της κρίσης, που δεν είναι μόνο οικονομική. Περάσαμε κι άλλοτε κρίσεις, πτωχεύσεις,προσφυγιές, κατοχές, κι αντέξαμε να είμαστε άνθρωποι. Τώρα βλέπω γύρω μου να φουσκώνει όλο και περισσότερο ένα κύμα οργής,μίσους, καχυποψίας, απαξίωσης, όλων για όλους και όλων για όλα. Ο καθένας, πολιτικός, δημόσιος υπάλληλος, έμπορος, επιχειρηματίας, κάτοχος ακινήτων ή κινητών αγαθών, "μεγαλοσυνταξιούχος", ελεύθερος επαγγελματίας, θεωρείται ένοχος,μέχρις αποδείξεως του εναντίου. Ευημερεί; Δεν μπορεί θα έκανε παρανομίες! Δυσπραγεί; Ε,βέβαια, τεμπέλης, δεν κυνηγάει τη δουλειά! Είναι ήρεμος ή χαρούμενος; Δεν τον αγγίζουν τα προβλήματα, τη βγάζει καθαρή. Είναι δραστήριος, δρα συλλογικά; Ε,κάτι πάει να βγάλει, να πιάσει την κουτάλα κι αυτός. Απέχει; Δεν αγωνίζεται, είναι βολεμένος.
Συχωριανοί,δεν πάμε πουθενά έτσι.
Ακόμα κι αν βγούμε σώοι από την κρίση, θα έχουμε υψώσει τέτοια τείχη ανάμεσά μας, που θα είναι αδύνατον να συνυπάρξουμε κοινωνικά, στη δουλειά, στην προσωπική μας ζωή, στις τοπικές κοινωνίες, στις συλλογικές δράσεις.
Και τότε δε θα μας φάει μόνο η μοναξιά,που θα την κρύβουμε πίσω από οθόνες και παράθυρα, αλλά θα μας φάνε και τα πραγματικά θηρία, που υπάρχουν και τρέφονται ακριβώς από αυτή τη μοναξιά.
Ας συνειδητοποιήσουμε ότι όλοι έχουμε ευθύνη γι'αυτό που συμβαίνει, είτε επωφεληθήκαμε είτε όχι. Άλλος λίγο άλλος πολύ το ταΐσαμε το "θηρίο" με την εθελοτυφλία μας,με την ανοχή μας,με την ευκολοπιστία μας, με την προσδοκία ενός βολέματος, ακόμα κι αν δεν κλέψαμε, ακόμα κι αν δεν διοριστήκαμε με μέσο ή δεν παρανομήσαμε.
Δεν έχει νόημα τώρα να κατασπαράξουμε όσους αφήσαμε εμείς οι ίδιοι να αρπάξουν ό,τι δεν προστατεύοταν. "Φύσει γαρ υπάρχει τοις παρούσι τα των απόντων".
Προς θεού δεν αναφέρομαι σ' αυτούς που αποδεδειγμένα έκλεψαν, ρήμαξαν το κράτος, ενώ όφειλαν να το προστατέψουν. Αυτοί δεν δικαιούνται καμιά ανοχή.
Μιλάω για το διπλανό μας που μπορεί να επωφελήθηκε,μπορεί και όχι. Να επιτρέψουμε την αμφιβολία έστω. Να μην βγάζουμε το χατζάρι για όποιους- δημοτικές εκλογές έρχονται- θέλουν να συμμετέχουν στα κοινά. Να μην παίρνουμε τον κουβά με τη λάσπη μόλις δούμε ότι κάποιος "είναι με τους άλλους". Να μην κλείνουμε τα μάτια σε ό,τι καλό βλέπουμε γύρω μας.
Κι εδώ να πω το προσωπικό μου παράπονο:
Δεν ασχολήθηκα με τα κοινά στον τόπο μου ποτέ. Δεν θέλω να βάλω σε δεύτερη μοίρα το δασκαλίκι, για μένα είναι και δουλειά και μεράκι. Και πάντα ένιωθα ότι μέσα από αυτό μπορείς να συμμετέχεις πολύ ουσιαστικά στο παρόν και στο μέλλον μιας κοινωνίας.
Ζω όμως σε ένα μικρό τόπο, που αν είχες 15 χρόνια να τον επισκεφθείς κι ερχόσουν τώρα, δεν θα τον αναγνώριζες. Είναι τόσα πολλά αυτά που έγιναν, που πολύ αμφιβάλλω αν υπάρχει αντίστοιχο παράδειγμα σε όλη τη χώρα. Και για όποιον έχει ασχοληθεί να φτιάξει οτιδήποτε, δημόσιο ή ιδιωτικό, να έρθει αντιμέτωπος με τη γραφειοκρατία, την ανοργανωσιά, τη ραθυμία του συστήματος, δεν είναι καθόλου αυτονόητο ένα τέτοιο έργο. Ας υπάρχουν παραλείψεις,παράπονα, αδικίες, λάθη, ας μην υπάρχει μηδενισμός, αχαριστία, καχυποψία, τυφλότητα.
Είναι απόλυτα θεμιτό να διεκδικούν κι άλλοι την εξουσία της τοπικής αυτοδιοίκησης, να θέλουν κι άλλοι να συμμετέχουν στα κοινά. Κανείς δεν έχει το αποκλειστικό προνόμιο αυτής της διεκδίκησης, όσο επιτυχημένος και να είναι. Δεν είναι ανάγκη όμως να κοντύνουμε τους ψηλούς, για να αναδειχθούμε. Ο καθένας έχει τη δική του πρόταση, τη δική του αξία, ας αναμετρηθούν οι προτάσεις και οι αξίες, όχι η απαξίωση.
Είπα παραπάνω πως δεν έχω αναμιχθεί στα κοινά. Ψέματα.Εδώ και 12 χρόνια, έχω προσφέρει σ' αυτά τον καλύτερό μου φίλο και τον καλύτερό μου συνάδελφο.Τους έχω χάσει και τους δυο και δεν τους έχω αντικαταστήσει. Είναι το ίδιο πρόσωπο,ο Γιάννης ο Γλυνός, ο επί 12 χρόνια δήμαρχος Κορθίου, μα, τώρα που το σκέπτομαι, όχι και "δικός μου" δήμαρχος. Μια δημοτική πισίνα έχω ζητήσει, εδώ και 10 χρόνια, να κολυμπάω το χειμώνα κι όσο την είδατε εσείς,άλλο τόσο την είδα κι εγώ...

Λαϊκό παραμύθι

Mια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας λαός που πίστευε πολύ ό,τι του λέγανε. Του είπανε, κάποτε θα είμαστε όλοι ίσοι, δεν θα υπάρχουν φτωχοί και πλούσιοι, θα ζούμε με ελευθερία και δίκιο και το πίστεψε. Βγήκε σε δρόμους και πλατείες, γκρέμισε κάστρα και βασιλιάδες, πόνεσε και μάτωσε σε μεγάλες μάχες και νόμιζε πως τώρα ήταν καιρός να απολαύσει τους κόπους του. Μα πριν καλά καλά το καταλάβει, καινούρια τείχη υψώθηκαν, καινούριοι βασιλιάδες, πάει η ελευθερία, πάει και το δίκιο και βρέθηκε κυνηγημένος, αυτός ο νικητής, και δακτυλοδεικτούμενος σαν προδότης και φονιάς.
Μάζεψε όμως τα κομμάτια που του περίσσεψαν, κρατήθηκε γερά, ανάστησε παιδιά, φύτεψε δέντρα,έκτισε σπίτια, ξενιτεύτηκε, έκανε προκοπή και καζάντια και είπε ας ζήσω τώρα καλύτερα, ας ζήσουν τα παιδιά μου καλύτερα.
Μα, αυτά ζήτησαν να πάρουν όχι μόνο σπίτια και χωράφια, θέλανε και το δίκιο, τη λευτεριά, θέλανε να κρατήσουν και το τιμόνι στα χέρια τους και με πολύ αγώνα, πολλά βάσανα, έφεραν και σ' αυτή τη χώρα τη δημοκρατία που ονειρεύτηκαν οι παππούδες τους.
Τώρα όμως οι εχθροί δεν φορούσαν κορώνες ή σειρήτια, ακριβά κοστούμια φορούσαν και καμιά φορά και ένα σκέτο ψηλολαίμικο μπλουζί να μην ξεχωρίζουν από το λαό, αλλά μόλις κάθονταν στο τιμόνι, ξέχναγαν και το λαό και το δίκιο του και άρχιζαν να γεμίζουν τις τσέπες με ό, τι μπορούσαν να αρπάξουν.
Κι ο λαός έκανε πως δεν έβλεπε τη μεγάλη κλεψιά, γιατί όλο και του έδιναν κι αυτουνού κανένα απομεινάρι, όλο και έκαναν τα στραβά μάτια, όταν πήγαινε κι αυτός να απλώσει το χέρι για να κλέψει κάτι.
Κι έτσι, σιγά σιγά, ακόμη κι αυτοί που δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να κλέψουν, συνήθισαν τόσο πολύ στην κλεψιά, που δεν θύμωναν καθόλου, αλλά έκαναν καλή παρέα με τους άλλους και τρωγόπιναν σαν καλοί φίλοι. Κι όλοι μαζί σιγά σιγά, ξέχασαν γιατί αγωνίστηκαν οι παππούδες κι οι πατεράδες τους, βάφτισαν το συμφέρον δίκιο, την αδιαντροπιά ελευθερία, το φαγοπότι και τη σπατάλη προκοπή.
Και το μεγάλο φαγοπότι καλά κρατούσε. Πρώτα φάγανε τους κόπους των γερόντων, μετά το μέλλον των παιδιών,τα δάση, τα ποτάμια, τις όμορφες πόλεις με τα πάρκα και τους κήπους. Δεν άφησαν ούτε τα σχολειά και τα νοσοκομεία, ούτε τις εκκλησιές και τα μοναστήρια. Το αφεντικό μασούλαγε το μεροκάματο του εργάτη, ο γιατρός το χέρι που του άπλωνε ο άρρωστος για βοήθεια,ο δάσκαλος τα γράμματα που μάθαινε στο μαθητή του, ο έμπορος καταβρόχθιζε ολόκληρο το πορτοφόλι του πελάτη του κι ο δικαστής έτρωγε με τα φλούδια το δίκιο ή το άδικο του κατηγορούμενου. Κι όσοι είχανε μια καλή καρέκλα πιάσει, την κάνανε μηχανή να κόβει λεφτά, άλλο αν αυτή έκοβε μαζί και τις σάρκες αυτής της χώρας της βαριόμοιρης.
Μα το πιο γερό και ανελέητο φαγοπότι έγινε σε άλλο τραπέζι. Στην πιο καλά κρυμμένη γωνιά της ακυβέρνητης πολιτείας, στις ψυχές του λαού της.
Τα άλεσαν όλα, το φιλότιμο, την ανθρωπιά, την ντροπή, τη λεβεντιά, την ανάγκη του διπλανού, την έγνοια, την απλότητα, την ντομπροσύνη, την ομορφιά.
Μόνη τους έγνοια να μην αφήσουν αυτά τα κακά ζιζάνια να ανθίσουν, και φρόντισαν να βάλουν πολλές οθόνες να τα ξεριζώνουν από τις ψυχές και τα μυαλά, σπέρνοντας άλλα υπναγωγά βότανα και ματζούνια.
Και μια μέρα, όλα αυτά έγιναν ένα μεγάλο κανόνι που έσκασε και για πρώτη φορά είδαν με τα μάτια τους και άκουσαν με τα αυτιά τους αυτό που τόσον καιρό κρύβοταν κάτω από τη μύτη τους: Η χώρα τους, όπως την ξέρανε, πια δεν υπήρχε, όλα όσα χτίσανε οι παππούδες τους με το αίμα τους και τον ιδρώτα τους, δεν υπήρχαν και δεν είχανε τίποτα να αφήσουν στα παιδιά τους. Μόλις έσκασε η κανονιά, σκόρπισαν όλοι σαν τους λαγούς και έψαχναν τους φταίχτες, μα πουθενά δεν τους έβρισκαν. Μόνο μεγάλους καθρέφτες παντού έβρισκαν. Και κάθε φορά που τους κοίταγαν, ένας άγνωστος απελπισμένος λαός τους ανταπέδιδε το βλέμμα.

Τα παλιά όπλα σκούριασαν,πάμε για άλλα!

Τον τελευταίο καιρό είναι διάχυτη η αίσθηση της αιωρούμενης δαμόκλειας σπάθης πάνω από τα κεφάλια όσων ζούμε από τη δουλειά μας είτε βρισκόμαστε στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, είτε είμαστε μισθωτοί ή μικροεπαγγελματίες ή ακόμη και μικρομεσαίοι επιχειρηματίες. Τι μας ενώνει; Το ότι δεν κάναμε κομπίνες για να κονομήσουμε, όπως έκαναν τόσοι άλλοι από όλους τους προαναφερόμενους τομείς ή το ότι δεν έχουμε την άνεση να μην χρειαζόμαστε κομπίνες, για να κερδίζουμε από όσα χάνουν οι άλλοι.
Ακούω ωραία συνθήματα: Πληρώστε για την κρίση σας, δεν θα πληρώσουμε εμείς την κρίση σας. Βλέπω ανθρώπους που θυσιάζουν το υστέρημά τους για να απεργήσουν και άλλους να διαδηλώνουν δίπλα στα δακρυγόνα και τα ρόπαλα. Πολύ ηρωικά όλα αυτά, αλλά έχω διαρκώς την αίσθηση ότι μοιάζουν με νεροπίστολα απέναντι σε τανκς. Έχω την πικρή αίσθηση πως οι μόνοι που βρίσκουν αποτελεσματικές αυτές τις αντιδράσεις είναι οι καθεστωτικές συνδικαλιστικές οργανώσεις, που έτσι νομιμοποιούν την ύπαρξή τους και το ρόλο τους, άσε που βρίσκουν και μια καλή δικαιολογία, αυτοί και τα κόμματα που τους στηρίζουν, για την όλο και μεγαλύτερη επιδείνωση της θέσης μας: "δεν κατεβήκαμε όλοι στους δρόμους", "δεν απεργήσαμε όλοι".
Αυτό που μας κρύβουν, αλλά πια δεν κρύβεται, βοά, είναι ότι χάσαμε μαζί με τα λεφτά μας και τη στοιχειώδη συνδικαλιστική μας δύναμη, μείναμε αδύναμοι και απροστάτευτοι απέναντι στο παγκόσμιο τέρας του καπιταλισμού, να τα ρίχνουμε ο ένας στον άλλον και να κοιτάμε πώς μπορούμε να γλιτώσουμε ο καθένας το τομάρι του.
Το μόνο που δεν κάνουμε, που δεν μας αφήνουν οι εργατοπατέρες να κάνουμε, είναι να σκεφθούμε για λογαριασμό μας, να παίξουμε στο γήπεδο που μας ρίξανε, με τους δικούς μας όρους.
Ας πάρουμε τον κλάδο μας, των εκπαιδευτικών, είμαστε μια πολυπληθέστατη ομάδα, κατά τεκμήριο μορφωμένων και έξυπνων ανθρώπων, με ειδικές γνώσεις σε πολλούς επιστημονικούς τομείς, οικονομία, πολιτική, πληροφορική, νομική, ιστορία, μαθηματικά κ.α. Πότε καθίσαμε στ' αλήθεια ακηδεμόνευτα να σκεφθούμε λύσεις-τρόπους άμυνας στη λαίλαπα που απειλεί την επιβίωσή μας; Πότε αξιοποιήσαμε τα πραγματικά μας πλεονεκτήματα; Και μόνο με την οργάνωση πχ ενός καταναλωτικού- συνεταιριστικού φορέα μπορούμε να διαχειριστούμε με καινοτόμο και ανατρεπτικό τρόπο, το μόνο πράγμα που έχουμε στα χέρια μας, την αγοραστική μας δύναμη. Γιατί, ξέρουμε όλοι καλά, πως από τα σχολεία και 1 χρόνο να λείψουμε κανείς δεν θα ασχοληθεί, έτσι που τα έχουν (-με)καταφέρει. Παράδειγμα η απεργία των δασκάλων που αν και έπληξε την ελληνική οικογένεια άμεσα, δεν έκανε την κυβέρνηση να υποχωρήσει ούτε βήμα, αν και τότε ούτε τέτοια κρίση υπήρχε, ούτε εφεδρείες ανέργων-αδιόριστων έχει ο διδασκαλικός κλάδος.
Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν;
Πώς μπορούμε να αναγκάσουμε αυτούς που δεν μας φοβούνται καθόλου και είναι έτοιμοι να εφορμήσουν όχι μόνο στα όποια κεκτημένα έχουμε πετύχει, αλλά και σ' αυτή την ίδια την επιβίωσή μας, να πάψουν να μας θεωρούν εύκολη λεία;
Τι θα λέγατε να πηγαίναμε πχ όλοι αύριο στις τράπεζες να αποσύρουμε τις καταθέσεις μας και τις μισθοδοσίες μας; Τι θα λέγατε να διαπραγματευόμαστε ευνοϊκότερους όρους με μια τράπεζα όπως κάνουν οι μεγαλοκαταθέτες ή ακόμα και να ιδρύαμε-δεν ξέρω αν στέκει, μη βαράτε, δεν είμαι ειδική-μια συνεταιριστική τράπεζα;
Τι θα συνέβαινε αν αρνιόμασταν να συνοδέψουμε εκδρομές, από τις οποίες διακινούνται δις κι εμείς παίζουμε κορώνα γράμματα τα σπίτια μας με τις ευθύνες που μας πέφτουν στο κεφάλι, μόλις κάτι πάει στραβά;
Πόσο δύσκολο θα ήταν να προωθήσουμε μέσω μιας δικής μας καταναλωτικής ένωσης,προϊόντα και υπηρεσίες, στα πλαίσια ενός fair trade δικής μας επιλογής; Ίσως έτσι να μπορέσουμε να ασκήσουμε κι έναν διαπαιδαγωγητικό ρόλο, προωθώντας τόπους, ανθρώπους που δημιουργούν και δεν κλέβουν το κράτος ή τους πελάτες τους. Δεν ξέρω πόσο μακριά μπορεί να πάει αυτό, αν θα περάσει σε μποϋκοτάζ και δυναμικότερες τακτικές, αλλά κάτι μου λέει πως αν δεν αμυνθούμε εγκαίρως, δεν θα έχουμε ούτε ευρώ να διαπραγματευθούμε στο μέλλον.
Αυτά είναι πρόχειρες σκέψεις, της στιγμής και της... οργής.
Είμαι σίγουρη πως υπάρχουν πολλοί πιο έξυπνοι και πιο εμπνευσμένοι από μένα που θα είχαν πολλά να προτείνουν (όπως ο συνάδελφος που μου είπε σήμερα την ιδέα για την τράπεζα), αρκεί να βρούμε τρόπο να οργανωθούμε μακριά από την ασφυκτική αγκαλιά των εργατοπατέρων μας.
Πάντως προς τα εκεί αν βαδίσουμε, έχουμε ελπίδα να διαπεράσουμε το παχύδερμο τέρας που αμέριμνο τώρα ξεκοκκαλίζει τον 14ο και οσονούπω βάζει τη χερούκλα του και στους υπόλοιπους μισθούς μας. Μόνο αν χάσει ένα μέρος από τη μάσα του μπορεί να μας προσέξει, γιατί οι απεργίες και οι διαδηλώσεις το αφήνουν εμφανώς ασυγκίνητο.
Άσε που αυτές πλήττουν μόνο το κοινωνικό σύνολο και όχι τους ευνοημένους από την κρίση εντός και εκτός των τειχών. Θεωρώ άλλωστε ότι και το κράτος με τον ίδιο τρόπο έπρεπε να αντιμετωπίσει την επίθεση που δέχεται και όχι με τους όρους που του επιβάλλουν οι δήμιοί του.
Ο καπιταλισμός, φίλοι και ομοιοπαθείς, δεν είναι ισχυρός επειδή έχει εξουσία ή πλούτο, είναι ισχυρός και ανίκητος επειδή "σκέπτεται" με τρόπο που εμείς έχουμε ξεχάσει εδώ και χρόνια. Γιατί όπως είπε και ο Αϊνστάιν τα σημαντικά προβλήματα που βρίσκονται μπροστά μας, δεν μπορούν να επιλυθούν με το επίπεδο σκέψης που είχαμε, όταν τα δημιουργήσαμε.

Δείτε κι αυτό

Ρωτώντας και απορώντας για την οικονομική κρίση.

(ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: Οι τρεις αιτίες που προκάλεσαν την κατάρρευση, σελ.9)
Τον τελευταίο καιρό από παντού φτάνουν πολεμικά ανακοινωθέντα για την οικονομική κρίση. Όλοι μιλάνε πια για κραχ, μετοχές πέφτουν, χρηματιστήρια κατρακυλάνε, επιχειρήσεις κλείνουν ή απολύουν, οι κυβερνήσεις ανησυχούν και παίρνουν μέτρα, τα μέσα ενημέρωσης συναγωνίζονται σε πλειοδοσίες κακών προβλέψεων, οι εργαζόμενοι αγωνιούν και περικόπτουν από τα περικομμένα.
Έχω διαβάσει πολλά, αλλά τις πραγματικές μου απορίες κανείς δεν μου τις έχει απαντήσει. Απευθύνομαι σε σας, καλοί μου αναγνώστες, με την ελπίδα να ξέρετε κάτι περισσότερο και να θέλετε να το μοιραστείτε μαζί μου και με τους υπόλοιπους.
ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ: Πώς γίνεται να περιμένουν να ανακάμψει η διεθνής οικονομία, όταν όλο και πιο πολλοί άνθρωποι γίνονται φτωχότεροι και περιορίζουν την αγοραστική τους δύναμη. Πώς γίνεται να έχεις αγορές χωρίς αγοραστές, κέρδη χωρίς πωλήσεις, επιχειρήσεις χωρίς πελάτες;
ΕΡΩΤΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ: Οι κάθε λογής απολογητές του καπιταλισμού μας λένε χρόνια τώρα ότι το κράτος =κακός επιχειρηματίας, τροχοπέδη για την ανάπτυξη και η αγορά= ο απόλυτος ρυθμιστής και πανάκεια για την οικονομική ανάπτυξη. Πώς ήρθανε τούμπα αυτές οι εξισώσεις; Πώς και το κράτος έγινε ο σωτήρας της ανεξέλεγκτης και μπαταχτσίδικης αγοράς; Τελικά καλό ή κακό είναι το κράτος; Καλή ή κακή η αγορά;
ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Μέχρι τώρα, όλοι αριστεροί και δεξιοί πρότειναν ο καθένας με το δικό του πλάνο ένα όραμα ανάπτυξης, που θα περιλάμβανε πάνω κάτω το μοντέλο ζωής και κατανάλωσης του μέσου δυτικού πολίτη. Με βάση τα νέα δεδομένα, μήπως τελικά αυτό το μοντέλο θέλει μια μικρούλα αναθεώρηση, γιατί δεν το σηκώνει το σύστημά μας; Τι στ' αλήθεια πρέπει να αναθεωρηθεί, λοιπόν;
ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: (Αυτό το είχα και πριν από το κραχ, αλλά τώρα που "βρήκα τον παπά" είπα να σας το φέρω για "θάψιμο") Τι θα έλεγε για τα παραπάνω ερωτήματα ένας πολίτης του τρίτου κόσμου, που δεν έχει άλλο οικονομικό μέλημα από ένα πιάτο φαΐ τη μέρα; Πόσο δικαιούμαστε να αγωνιούμε για το οικονομικό στάτους μας, ακόμα κι αν είμαστε οι λιγότερο προνομιούχοι, όταν δεν μπορούμε να το εγγυηθούμε για όλους τους ανθρώπους; Μήπως ότι είναι για μας οι τραπεζίτες και τα χρυσά αγόρια, είμαστε εμείς για τους πένητες της γης; Μήπως τους "τρώμε" αυτά που τους ανήκουν; Μήπως εκείνη η αναθεωρησούλα που λέγαμε πρέπει να συμπεριλάβει και τους νηστικούς στο μοίρασμα της πίτας;
ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: Και φαρμακερό. Ακόμα κι αν βρούμε έναν τρόπο να μοιράσουμε πιο δίκαια τα αγαθά πάνω στη γη και να εξασφαλίσουμε οικονομική ανάπτυξη για όλους, ΤΗ ΓΗ ΤΗ ΡΩΤΗΣΑΜΕ; Σηκώνει ο πλανήτης μας το μοντέλο ζωής που οραματιζόμαστε και επαγγελλόμαστε; (Αριστερά, μ' ακούς;) Πολλαπλασιάσαμε επί τον αριθμό των κατοίκων της γης τα αγαθά που θεωρούμε βασικά για την ευημερία μας; Μήπως να κάτσουμε λίγο σε κανένα από εκείνα τα μίτινγκ οικονομικών εγκεφάλων και πολιτικών οραματιστών να ρίξουμε έτσι μερικές ιδέες για μια άλλη οικονομική ανάπτυξη, έναν άλλο τρόπο ζωής και σκέψης, έναν διαφορετικό πολιτισμό; Μήπως να αρχίσουμε να ρίχνουμε από τους ουρανοξύστες όχι τους χρεωκοπημένους μπάνκερς, αλλά όλα αυτά που μας χρεωκόπησαν ως οικονομικό και κοινωνικό σύστημα κι έριξαν έξω το χρηματιστήριο αξιών μας;