Εις μνήμην

Ήταν μια μέρα του Ιουνίου πριν από 5-6 χρόνια περίπου. Δεν είχα επιστρέψει ακόμη μόνιμα στο Κόρθι, αλλά έδινα το παρών στις παραλίες του με κάθε ευκαιρία. Εκείνη τη μέρα, δεν βρήκα τη γνωστή ησυχία της αρχής του καλοκαιριού.Μια παρέα πιτσιρικάδων λίγα μέτρα πιο πέρα χάλαγε τον κόσμο. Φώναζαν, έκαναν βουτιές, έσπρωχναν ο ένας τον άλλον, έπεφταν στην άμμο και πάλευαν. Τους πιο πολλούς τους ήξερα, παιδιά της περιοχής μας, σε λίγα χρόνια θα τους είχα μαθητές. Ξεχώριζε ένας. Ψηλός, ξανθός, φατσούλα υπέροχη, το κέντρο της προσοχής όλων, ο καπετάν φασαρίας της παρέας. Με λίγη προσπάθεια, μέσα από τη σκιά του καπέλου μου τον γνώρισα: Ο Σταύρος, ο Παντερλής, της Φλώρας. Μεγάλωσε κι αυτός...Πότε κιόλας...Δεν ξέρω γιατί, αλλά όταν τον σκέπτομαι- και συμβαίνει συχνά- τον βλέπω σε κείνη την παραλία, χαρούμενο, να κάνει παλαβομάρες, να βουτάει στη θάλασσα... Δεν μπορώ να συνδέσω το Σταύρο με ό,τι ακολούθησε...δεν του πάνε όσα ακολούθησαν. Διάλεξε να μείνει δεμένος στη μνήμη μας με το καλοκαίρι, τη νιότη, τη χαρά της ζωής. Λες και ήξερε πως δεν θα μπορέσουμε να του χαλάσουμε το χατίρι...

Έξι μήνες χωρίς το Σταύρο

Πέρασαν έξι μήνες, ρε Σταύρο, κι ούτε μια απουσία, ούτε μια κοπάνα, ούτε μια αποβολή. Πώς τα κατάφερες έτσι, ρε μεγάλε; Να είσαι τόσο παρών, ακόμα κι όταν κανείς δεν έλεγε το όνομά σου. Να κρύβεσαι σε κάθε γωνιά της αυλής και να μην σε ψάχνουμε μήπως κάνεις καμιά σκανταλιά. Να είσαι μέσα στην τάξη, ακόμα κι όταν πήγαινα να ξεκλειδώσω το πρωί, και να μη σε βγάζουμε έξω ποτέ. Και στο μάθημα, δεν υπήρξε μέρα που να μη μας κάνεις να ξεχαστούμε, να κάνουμε πως χαζεύουμε από το παράθυρο, να μπερδέψουμε λίγο τα λόγια μας. Το ίδιο το γνωστό σου κόλπο να μας αποσπάς την προσοχή και να μη σε παίρνουν χαμπάρι. Προσπαθούσα μερικές φορές να φανταστώ τι αστεία θα έκανες την ώρα της Αντιγόνης, πώς θα αντιδρούσες όταν σου ζητούσα μετάφραση στο παρακάτω. Θα τα κατάφερνα να σου κάνω την αυστηρή ή θα έβαζα τα γέλια με το παιχνιδιάρικο ύφος σου και θα μου έπαιρνες τον αέρα αμέσως; Πάντως στα παιδιά έβαλες πολύ δύσκολα φέτος. Πάλεψαν από το ξεκίνημα της χρονιάς να τα βγάλουν πέρα, να κρατηθούν στα θρανία, στην τάξη, στα βιβλία. Ήταν μια από τις πιο δύσκολες μάχες της ζωής τους. Την κέρδισαν. Την κερδίζουν ακόμα. Είσαι μαζί τους σ' αυτό, το ξέρουν. Νιώθουν πως όσο προχωράνε στη γνώση, στις εμπειρίες, στην ωριμότητα, σε παίρνουν κι εσένα μαζί τους, σε φέρνουνε στους καινούριους δρόμους που ανοίγονται μπροστά τους, να τους καμαρώνεις και να τους προσέχεις.
Σε θέλαμε στην εκδρομή, που θα γίνει σε λίγες μέρες, θέλαμε να είσαι εδώ στην προετοιμασία, να παίρνεις άδειες από το Δημαρά ως πρόεδρος,τάχα μου για να φροντίσεις για όλα, να προτείνεις περιπάτους και επισκέψεις, να τσαλαβουτάς με τους άλλους στην "πισίνα" του προαυλίου και να οργανώσεις και καμιά κοπάνα τις τελευταίες ώρες, τώρα που θα ανοίξει ο καιρός. Θέλαμε να δεις το καινούριο ανιψάκι σου, τη βραδιά των εκλογών και τη Φλώρα να κλαίει από χαρά και συγκίνηση μαζί με όλους. Να δεις το Νίκο και το Γιάννη να στέκονται παλικάρια και την Αννούλα να κρατάει το γλυκό της χαμόγελο.
Να δεις την Κουρτέση και τους υπόλοιπους καθηγητές σου να προσπαθούν να δείχνουν αυστηροί και δυνατοί και να μην τα καταφέρνουν καθόλου.
Μπορώ κι εγώ να σου πω πόσο με δυσκόλεψε η καρτέλα σου που δεν ήξερα τι είδους αρχειοθέτηση της πρέπει.
Υπάρχει αρχείο απωλεσθέντων μαθητών;
Υπάρχει κατηγορία τελειοφοίτων αγγέλων;

Λίγο πριν τον αγιασμό

Αρχίσαμε τα σχέδια επί χάρτου στο γραφείο, ακόμα δεν μπήκαμε στις τάξεις. Πού θα πάμε, τι θα δούμε, πώς θα κάνουμε αυτό, πώς το άλλο. Χαράξαμε με γρήγορες μολυβιές την πορεία της χρονιάς, όπως το σκιτσάκι που μου είχε κάνει ο Κίμωνας σε 5 λεπτά και δεν μου το υπέγραφε, αλλά το πήρα με το έτσι θέλω και το κορνίζωσα. Έτσι και σήμερα. Τις έβαλα σε κορνίζα τις "αποφάσεις", ας μην έχουν υπογραφές. Ξαφνικά το ΔΝΤ, οι περικοπές, η κρίση, έγιναν ξένο παραμύθι για μας, αφού ζήσαμε πρόσφατα το δικό μας αληθινό παραμύθι με τον κακό δράκο. Μπορεί φέτος να μην έχουμε θέρμανση, λεφτά για φωτοτυπικό χαρτί, λεφτά για μεταφορές μαθητών, αλλά αυτά δεν μας τρομάζουν. Σκεπτόμαστε ευφάνταστες χορηγίες, επιστροφές στο '50 με γαϊδουράκια και μολυβοκόντυλα, επικές αναβάσεις σε βουνά και καταβάσεις σε πλατείες και δρόμους. Παράλληλα, οργανώνουμε τις επισκέψεις, τα ταξίδια, το εργαστήριο καλλιτεχνικών, τακτοποιούμε και συμμαζεύουμε με πάθος νοικοκυράς του '50, τους χώρους, τα βιβλία, τα χαρτιά και τις καρτέλες.
Μόνο μια καρτέλα που βάλαμε στην άκρη, δεν μπορούμε ν' αντέξουμε.
Είναι ο ελέφαντας στο γραφείο, που ακόμα κι αν κάνουμε πως δεν τον βλέπουμε πέφτουμε συνέχεια απάνω του, γιατί βρίσκεται παντού. Μέσα έξω...

Προετοιμασία για το Σεπτέμβριο

Μαθαίνω ότι μαζεύεστε όλοι στις παραλίες με κιθάρες, ανάβετε κεράκια, τα αφήνετε στο κύμα να τα ταξιδέψει και ανηφορίζετε όλοι μαζί πάλι για το ταφείο να γκρεμίσετε τη βαριά σιωπή του με τα τραγούδια σας. Η επανάσταση των μικρών. Των θυμωμένων. Των ανυπόταχτων στις τελεσίδικες απώλειες. Συνασπίζεστε εναντίον όσων μεγάλων ζουν, καταργώντας τη φυσική σειρά, συνωμοτείτε κατά του τυπικού πένθους, εσείς πενθείτε με ερωτικά τραγούδια και αστεία, με λουλούδια και κεράκια. Ακόμα και οι τελετές σας είναι καταφατικές προς τη ζωή, ανέγγιχτες από το θάνατο.
Εμείς πάλι συνεχίζουμε να προσποιούμαστε πως συνεχίζουμε να ζούμε, με λίγη θλίψη υποδόρεια, που αρνείται να κρυφτεί εντελώς και μας βάζει τρικλοποδιά εκεί που δεν το περιμένουμε, στη μέση του γέλιου, στο βυθό καθώς χανόμαστε πίσω από τα ευκίνητα ψαράκια, στις παρέες του καλοκαιριού που έχουν εξορίσει δια ροπάλου κάθε γκρίζα σκιά.
Εμείς είμαστε μόνοι. Δεν μας αναγνωρίζουν το δικαίωμα της μη προσαρμογής στο αναπότρεπτο. Πρέπει να δίνουμε το παράδειγμα της ώριμης αντιμετώπισης, να δείχνουμε δυνατοί και συγκρατημένοι. Απαγορεύεται η διάλυση, η απόγνωση, η εμμονή στη θλίψη, το πένθος που δεν δικαιολογείται τυπικά.
Μας μένουν μόνο οι αποχές, ομαδικές και ατομικές, από πανηγύρια και εύθυμες συντροφιές. Μας μένουν κάτι βλέμματα που είχαμε να ανταλλάξουμε από τότε που κοιταζόμασταν στα μάτια, αναζητώντας όσα δεν θέλαμε να κρύψουμε στα λόγια.
Κοντεύουν οι μέρες που θα ανοίξουμε. Πρώτη φορά που αυτή η προοπτική δεν μου δίνει χαρά. Πρώτη φορά που φοβάμαι λιγάκι. Το προαύλιο, τις αίθουσες, το γήπεδο του μπάσκετ, τα πρόσωπά σας, τα λόγια μας,το πρώτο μάθημα, το δεύτερο...
Ίσως όμως να είναι καλύτερα για μας. Στο χώρο αυτό θα μας δείξετε να περνάμε μέσα από το πένθος ανηφορίζοντας προς τη χαρά της ζωής, όπως μόνο εσείς ξέρετε να κάνετε. Θα μας διδάξετε τι σημαίνει στην πράξη αυτή η ωραία φράση του Χαλίλ Γκιμπράν που σας βάλαμε στο fb:
Θέλετε να μάθετε το μυστικό του θανάτου; Αλλά πώς θα το βρείτε αν δεν το γυρέψετε μέσα στην καρδιά της ζωής; Αν θέλετε πραγματικά να αντικρίσετε την ψυχή του θανάτου, ανοίξτε την καρδιά σας ολάκερη στο σώμα της ζωής. Γιατί η ζωή κι ο θάνατος είναι ένα, καθώς ο ποταμός κι η θάλασσα είναι ένα.

Το Κόρθι πενθεί

Στην πιο λαμπερή στιγμή του καλοκαιριού διάλεξες να φύγεις, ρε Σταύρο. Το μυαλό μας χαμένο στις θάλασσες και στην ξεγνοιασιά αρνείται να δεχτεί ότι χάθηκες έτσι αναπάντεχα. Κοιταζόμαστε και ψάχνουμε ο ένας στο πρόσωπο του άλλου μια διάψευση. Ψέματα είναι. Δεν έγινε. Ομαδική παράκρουση. Ομαδικός εφιάλτης στο Κόρθι. Ζωντάνεψε ο μπαμπούλας της παιδικής μας ηλικίας που τρώει παιδιά στο άνθος της ηλικίας τους. Ο Αυγουστής πρόπερσι, πέρσι ο γιος της Βιολέττας, φέτος εσύ. Πάει πολύ. Πολύ μεγάλος φόρος για ένα τόσο μικρό τόπο. Πολύ μεγάλη απώλεια για μια ολιγάνθρωπη κοινότητα που ο καθένας είναι μέλος της οργανικό και αναπόσπαστο και που η πρόωρη και άδικη απουσία του κόβει κομμάτια από τις ψυχές όλων. Μεγάλα κι αναντικατάστατα.
Η Μαριλένα χθες με ρώταγε συνέχεια γιατί. Σε ζητούσε για να της πεις τι θα κάνει τώρα τα όνειρα που φτιάξατε μαζί. Δεν ήξερα να της πω τίποτα, ρε Σταύρο. Την κοίταζα και έκλαιγα κι εγώ σαν συνομήλική της. Αυτό το γιατί δεν το ξέρω κι εγώ, καλέ μου, κι ας είμαι μεγάλη και καθηγήτρια και μάνα. Ξέρω μόνο πως φέτος χαιρόμουνα που θα έχω την τάξη σου. Πάντα ήθελα να σε έχω μαθητή, από τότε που ήσουνα ένα μικρό πειραχτήρι, μια φατσούλα υπέροχη. Σε έβλεπα στο σχολείο και ήθελα να γελάσω, γιατί πάντα κάτι φαινόσουνα να σκαρώνεις, κάτι αστείο που δεν θα το μάθαινα, αλλά θα το χαιρόμουνα κι εγώ κι ας μην το ήξερες.
Και τώρα τι κάνουμε, ρε μεγάλε;
Πώς θα αντικρίσουμε τη μάνα σου, τον πατέρα σου, τα αδέρφια σου αύριο; Πώς θα σε συνοδέψουμε γαμπρό στα δεκάξι σου; Είναι πολύ νωρίς, ρε φίλε. Βιάστηκες...
Οι φίλοι σου, οι καθηγητές σου θα έρθουμε να σε ξεπροβοδίσουμε, θα προσπαθήσουμε να είμαστε δυνατοί, να σου πούμε το αντίο που σου αξίζει κι αν μπορείς να μας νιώσεις, αν μπορεί η ψυχούλα σου να νιώσει πόσο πόνο και πόση αγάπη παίρνει μαζί της, δώσε μας κουράγιο, στείλε μας δυνατή την ανάμνηση του γέλιου σου, κορόιδεψέ μας που τα έχουμε χάσει, φώναξέ μας: "Άντε ρε σεις, πλάκα σας κάνω, μη ψαρώνετε!"