Η Νεοελληνική Γλώσσα στην Τράπεζα Θεμάτων

Πριν από 3 χρόνια, τέτοια εποχή, μέσα Νοεμβρίου, μας είχαν έρθει στα σχολεία τα νέα προγράμματα σπουδών. Μετά τον πρώτο αιφνιδιασμό, στρωθήκαμε να τα μελετήσουμε και να οργανώσουμε τη διδασκαλία μας με βάση αυτά τα προγράμματα. Είχα αναλάβει  τότε Νεοελληνική Γλώσσα στην Α΄Λυκείου και το πρόγραμμά της ήταν το πιο δυσνόητο απ' όλα. Γεμάτο καινούριους όρους: "γραμματισμοί", "θεωρία του ρόμβου", "ταυτότητα μαθητή", "γνώσεις για τον κόσμο", "σημειωτικοί πόροι" "υβριδικότητα"και άλλους λιγότερο καινούριους, αλλά εξίσου πρωτοποριακούς διδακτικά: "επικοινωνιακό πλαίσιο", "κειμενοκεντρική προσέγγιση", "πολυτροπικότητα/πολυμεσικότητα", "ομαδοσυνεργατική μέθοδος", "ανακαλυπτική/ερευνητική μέθοδος", "μέθοδος πρότζεκτ".
Όταν τα βάλαμε όλα αυτά τα στρυφνά στη διδασκαλία της γλώσσας, είδαμε την τάξη μας να ανθίζει, το λόγο των μαθητών προφορικό και γραπτό, να αναπτύσσεται όσο ποτέ άλλοτε. Απαλλαγμένοι από μηχανιστικές άγονες γλωσσικές γυμναστικές, του τύπου "συνώνυμα/αντώνυμα", εκτός περιστάσεων επικοινωνίας και κοινής λογικής, στραφήκαμε σε κείμενα, κλασικά και πολυμεσικά, αξιοποιήσαμε την τεχνολογία, δουλέψαμε με ομάδες, μέσα σε ένα θεματικό πλαίσιο, που όμως μας έδινε την ελευθερία να το προσεγγίσουμε με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
Και μετά, όπως συμβαίνει συνήθως στην ελληνική εκπαίδευση, όλο αυτό θυσιάστηκε εν μια νυκτί στο βωμό της Τράπεζας Θεμάτων. Η ύλη περιλαμβάνει συγκεκριμένες σελίδες του βιβλίου (όλες), τα θέματα πέρυσι και φέτος με τον παλιό γνωστό τρόπο των πανελλαδικών: ασκήσεις μηχανιστικής λογικής, ξεκομμένες από την περίσταση επικοινωνίας, τυποποιημένες, ανούσιες, σε πλήρη αναντιστοιχία με το ΠΣ. Πάνε οι ρόμβοι, πάνε και οι γραμματισμοί, οι νέες θεωρίες διδασκαλίας, οι πρωτοποριακές διδακτικές πρακτικές. Back to basics, στη νεαντερτάλεια λογική του: "βάλε μωρέ εκεί 5 λέξεις να τις βάλουν σε προτάσεις" και προπαντός η διδακτέα ύλη του διδακτικού εγχειριδίου, σελίδα προς σελίδα.
Ποιος ασχολήθηκε με αυτό το θέμα;
Μέσα στη λαίλαπα που κτυπάει την εκπαίδευση, ποιος νοιάζεται για τη διδασκαλία της Γλώσσας;
Η φροντιστηριακή λογική ταιριάζει μια χαρά με την Τράπεζα. Τα θέματα είναι "εύκολα" και βαθμολογούνται "αντικειμενικά", οπότε όλοι είναι ευχαριστημένοι.
Όλοι;
Η Π.Ε.Φ πήρε τίποτα είδηση ή μόνο όταν βγαίνει ένα μάθημα από τις Πανελλήνιες ξυπνάει από τον λήθαργο;
Η επιτροπή που εισηγήθηκε αυτό το ΠΣ (νομίζω με προεξάρχοντα τον κ. Ματσαγγούρα), γιατί το εγκατέλειψε έτσι άσπλαχνα στους δρόμους και "διαδρόμους", χωρίς έστω έναν μικρό επικήδειο:
"Το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας  του 21ου αιώνα ενθάδε κείται λιγόχρονο και ατυχές. Οι τεθλιμμένοι συγγενείς παρακαλούνται να επιστρέψουν ολοταχώς στο παρελθόν.
Το Νέο Λύκειο θριαμβεύει."

Οι δεκαεξάρηδες και οι τράπεζες

(Για να γυρίσει λίγο αυτή η φτερωτή του ανεμόμυλου, που σκούριασε από τα πολλά σούρτα φέρτα της μυλωνούς σε σεμινάρια και προγράμματα πάσης φύσεως, χρειάστηκε μια ...παραγγελιά. Μια μάνα μαθήτριας Α΄Λυκείου, που ζει το φετινό θρίλερ της τράπεζας θεμάτων, παρήγγειλε μια ανάρτηση ας πούμε δυναμωτική και ...αναψυκτική για εξεταζόμενους και συμπάσχοντες(ουσες).
Να μην της γίνει το χατίρι;)





Αγαπητοί τραπεζοκόμοι και συντράπεζοι, καθώς και παρατραπεζοκοιμώμενοι,

Ζούμε μέρες τώρα με την αγωνία τι θα έχει το μενού της ημέρας. Κόμπος το στομάχι,μέχρι να δούμε τι θα μας κατεβάσει η κλήρωση. Τρώγεται το φαΐ ή είναι εξωτικό πιάτο για ιθαγενείς ανθρωποφάγους; Θα μας κάτσει στο στομάχι ή θα αηδιάσουμε και μόνο στην όψη του; Ελπίζουμε να είναι έστω ένα συνηθισμένο και βαρετό πιλαφάκι, άνοστο μεν και ανέμπνευστο, αλλά τουλάχιστον όχι ανθυγιεινό.
Δεν ξέρω σε τι τελικά θα ωφελήσει αυτό το πείραμα, τι επιδιώκετε αλήθεια;
Είμαστε καλοπροαίρετοι άνθρωποι, πιστεύουμε ότι θέλετε το καλό μας, αλλά βοηθήστε μας να το μάθουμε κι εμείς. Αν δίνατε κοινά θέματα, όπως στις πανελλήνιες, θα λέγαμε ότι θέλετε να δείτε με αντικειμενικό τρόπο πού βρίσκονται οι μαθητές της Α΄λυκείου σε πανελλαδικό επίπεδο. Τώρα όλα εξαρτώνται από την κληρωτίδα...επομένως ;

ΑΑΑΑτο βρήκα! Εξασκούνται οι μαθητές στα απρόοπτα της ζωής! Προετοιμάζονται για λοιμούς σεισμούς, καταποντισμούς...

Αν υπήρχε κοινή βαθμολόγηση, όπως στις πανελλήνιες, θα λέγαμε ότι θέλετε να αξιολογήσετε αντικειμενικά τους μαθητές και μέσω αυτών τους καθηγητές τους και το εκπαιδευτικό σύστημα. Τώρα ο κάθε καθηγητής σε κάθε ελληνικό σχολείο θα βαθμολογεί κατά την κρίση του, οπότε η ύπαρξη των όποιων  κοινών θεμάτων θα χάνει το νόημά της, αφού οι αποκλίσεις της βαθμολογίας θα είναι όσες και οι διαφορετικές απόψεις των διδασκόντων. Οπότε προς τι όλο αυτό;;

ΑΑΑΑ το βρήκα! Όλα γίνονται για να ανεβεί το κύρος των καθηγητών που κατά τα άλλα βάλλονται πανταχόθεν ως περίπου υπεύθυνοι για κάθε κακοδαιμονία στην παιδεία και όχι μόνο. Να μας αναβαθμίσετε θέλετε κι εμείς σας παρεξηγήσαμε! Μόνο που δεν μας είπατε τι θα κάνουμε τόσο αναβαθμισμένοι απέναντι σε εξοντωμένους από το άγχος μαθητές, πόσο θα αντέξουμε πάνω στο βάθρο μας.

Αν όλα αυτά δεν είχαν να κάνουν με το σύστημα επιλογής για τα πανεπιστήμια, αν δεν κρινόταν από όλα αυτά το μέλλον των μαθητών, θα λέγαμε, χαλάλι, λίγο σασπένς έλειπε από τη μονότονη ζωή μας, ας το χαρούμε, αφού δεν μπορούμε να το αποφύγουμε. Τώρα δεν παίζουμε, δεν γελάμε, τα κεφάλια μέσα... οπότε τι κερδίζουμε;

ΑΑΑΑΑ πάλι το βρήκα! Κάποιος σας πρόδωσε ότι ακόμα στο σχολείο υπήρχαν ανάσες χαράς, μπορούσαμε να γελάμε, να αφιερώνουμε μια ώρα για συζήτηση με τα παιδιά, να πηγαίνουμε μια εκδρομή χωρίς άγχος, να εφαρμόζουμε καινοτόμες(και χρονοβόρες) διδακτικές πρακτικές, να οργανώνουμε εκδηλώσεις, εξωδιδακτικές δραστηριότητες και γιορτές. Ε, πολύ δεν πάει; Η χαρά της ζωής είναι υπό διωγμόν σ' αυτή τη χώρα, σ' αυτή την ήπειρο, σ' αυτό τον πλανήτη. Να μην προσαρμόσουμε και τους μαθητές του ελληνικού σχολείου σ' αυτά τα δεδομένα; Να μην τους προετοιμάσουμε για την κατήφεια του μέλλοντός τους;
 
Αν όλο αυτό το στρίμωγμα, αυτή η πίεση είχε έστω ένα κέρδος στο γνωστικό επίπεδο των μαθητών, αν τους έβαζε στη διαδικασία να διαβάσουν περισσότερο, να κρίνουν, να δημιουργήσουν, θα ήταν τουλάχιστον μια θυσία με νόημα. Τώρα πρέπει απλώς να θυμούνται απίθανες λεπτομέρειες (ποιος ήταν ο Ηρόφιλος-τον γράφω σωστά, Μαριάννα;), να παπαγαλίζουν μεταφράσεις στα αρχαία, να θυμούνται ρεύματα στην λογοτεχνία (πλευριτωθήκαμε), να ψειρίζουν ακόμα και στα μαθηματικά τα εντελώς επουσιώδη και σε ορισμένα μαθήματα και αυτά που είχε υποδειχθεί να μην τα πολυπροσέξουμε. Στη γλώσσα που απογειωθήκαμε σε δημιουργικότητα με τα νέα προγράμματα σπουδών, προσγειωνόμαστε ανώμαλα σε πλαγιότιτλους, συνώνυμα, ενεργητική-παθητική, άντε και στο τσακίρ κέφι μια παραγωγική πορεία (που δεν βάζουν ούτε στην Γ΄λυκείου). Αφού αυτά όλα δεν είναι στόχοι καμιάς σοβαρής σύγχρονης εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αφού αν σας πάρουν χαμπάρι αυτοί που σας χρηματοδοτούν, για να κάνετε τάχα μου εκπαιδευτικές καινοτομίες, θα τραβάνε τα μαλλιά τους. Αφού το ξέρετε κι εσείς ότι αυτά καθόλου δεν συνιστούν εκπαιδευτική καινοτομία...Προς τι όλη αυτή η τρέλα;

ΑΑΑΑΑ το βρήκα ξανά! Θέλετε, μωρέ, να αναθερμάνετε την επιχειρηματικότητα, να πατάξετε την ανεργία, να αναζωογονήσετε την...φροντιστηριακή αγορά, που ξαφνικά απόκτησε λόγω ύπαρξης, κατεβάζοντας και λύνοντας άπειρα θέματα, προορισμένα να στριμωχθούν στα κεφαλάκια αθώων και ανυπεράσπιστων δεκαεξάχρονων.

ΑΥΤΟ ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΚΟΣΜΙΟ ΜΠΛΟΓΚ και δεν θέλω να σας θυμίσω εκείνον το στίχο του Νιόνιου για τους δεκαεξάρηδες και τα λύκεια, αλλά θα μπω στον πειρασμό να σας δηλώσω ότι αυτοί οι δεκαεξάρηδες δεν είναι για φάγωμα. Τους μεγαλώσαμε με πολλή αγάπη και πολύ φως, τους φτάσαμε ως εδώ για να κερδίσουν τη ζωή με τη δύναμή τους και τη ζωντάνια τους. Τους ξέρουμε καλά. Δεν θα πτοηθούν με όλα αυτά. Θα ανοίξουν γερά φτερά και θα αφήσουν πολύ πίσω τους εμάς, εσάς και τις τράπεζές μας.