2010... γυναίκες της Άνδρου: Ημερολόγιο γυναικών Κορθίου

Το κρατώ στα χέρια μου από χθες βράδυ και δεν το χορταίνω το ημερολόγιό μας. Οι γυναίκες του Κορθίου μού χαμογελάνε μέσα από τις σελίδες του με κείνη την αλλοτινή αθωότητα των ανθρώπων στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Τα όμορφα κορίτσια στις αυλές και στα πανηγύρια, οι άξιες γυναίκες του τόπου μου παρούσες σε όλες τις δουλειές, αγροτικές και σπιτικές, οι γιαγιάδες στο κέντρο της ζωής της οικογένειας σαν αρχαίες μητριαρχικές θεότητες, τα παιδιά χορτασμένα παιχνίδι και ξεγνοιασιά πιο πολύ κι από φαΐ, τα σχολιαρόπαιδα με τα ξυπόλητα πόδια που παλιότερα είχαν γίνει το θέμα της πιο επιτυχημένης ανάρτησης του ανεμόμυλου, και οι άνδρες που στέκουν το ίδιο καμαρωτοί δίπλα στα δροσερά κορίτσια και στις ηλικιωμένες συντρόφους της ζωής τους, γεμίζουν τις σελίδες, παντρεύοντας τις μέρες που θα 'ρθουν, μ' αυτές που έφυγαν, αφήνοντας τις ασπρόμαυρες μνήμες τους.
Το ωραίο είναι πως πίσω από αυτό το όμορφο λεύκωμα, βρίσκονται δυο "εξ αγχιστείας" Κορθιανοί, που αγάπησαν αυτόν τον τόπο- όπως πολλοί άλλοι σύζυγοι, άνδρες και γυναίκες- περισσότερο από μας τους ντόπιους. Η Βάσω Καραντζοπούλου- Μπενά, η δική μας ηπειρώτισσα πρόεδρος, που χωρίς αυτήν ούτε σύλλογο θα είχαμε, ούτε δραστηριότητες συλλογικές, και ο Παναγιώτης Αναστασόπουλος, των εκδόσεων ergo, που έβαλε την ιδέα, την τέχνη του και τη χορηγία του, σ' αυτή την έκδοση.
Επίσης σημαντική είναι η προσφορά του φωτογράφου μας Δημήτρη Αντωνέλλου, που μας διέθεσε το πολύτιμο αρχείο του, και πολλών γυναικών μελών μας που σκάλισαν παλιά συρτάρια και μας έφεραν αυτούς τους θησαυρούς.
Δεν υπάρχει, θαρρώ, πιο ιδεώδης τρόπος για να ξεκινάει ένας Σύλλογος γυναικών ενός τόπου μια νέα χρονιά, την πρώτη ουσιαστικά της ζωής του με βάση τα νομικά δεδομένα, παρά αντλώντας δύναμη και έμπνευση από τους ανθρώπους του και το παρελθόν τους.
Αφού αυτός ήταν εξαρχής και ο λόγος της δημιουργίας του συλλόγου μας, να βοηθήσουμε να γίνει λίγο καλύτερη η ζωή των ανθρώπων που ζουν σ' αυτόν τον τόπο.

Να μην το ξεχάσω

Σήμερα θέλω μόνο να σας θυμίσω αυτό: "Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει..."

Υπογραφή:

Μια παλιά ομιλία για επίκαιρα θέματα

Τώρα που ανάβει η διαβούλευση περί παιδείας και εν μέσω εξαγγελιών που αλλάζουν το τοπίο στην εκπαίδευση- αν γίνουν νόμος- έβγαλα από το συρτάρι μου μια ομιλία μου σε μια γενική συνέλευση του κλάδου, πριν από τέσσερα περίπου χρόνια. Για την ιστορία του πράγματος, η αλήθεια είναι ότι περίμενα αντιδράσεις, αποδοκιμασίες, ου ου, αλλά είχα εισπράξει θερμότατο χειροκρότημα, ήρθαν πολλοί και με συγχάρηκαν συγκινημένοι, ακόμα κι από αυτούς που λογικά έθιξα μ' αυτά που είπα. Και μετά συνεχίστηκαν όλα κανονικά και όλοι πήγανε και ψηφίσανε αυτούς που ψηφίζουν πάντα κι εγώ ούτε που ρώτησα πόσους ψήφους είχα πάρει. Τη δημοσιεύω, για να δηλώσω και πάλι πως ανήκω στην ίδια παράταξη των "ιδιωτών" και να μη με υπολογίζουν τώρα που κτυπάνε πάλι τα τύμπανα του πολέμου. Άσε που φαίνεται πως ορισμένα από όσα ζητούσα τότε είναι στην ατζέντα της νέας κυβέρνησης, με όλες τις επιφυλάξεις, φυσικά.

"Αναρωτιόμουνα πριν ανεβώ σ' αυτό το βήμα ως τι θα σας μιλήσω. Τι εκπροσωπώ; Η παράταξη που με φιλοξενεί στο ψηφοδέλτιό της, γνωστή ανέκαθεν για τον πλουραλισμό και τη δυσανεξία της στις αυστηρές γραμμές, δεν μου ζήτησε καμιά προσαρμογή, καμιά έστω "ευέλικτη" συμμόρφωση με θέσεις, προγράμματα, στόχους. Δέχτηκε να εκφράζω τη δική μου άποψη, όπως την εκφράζω, αυθόρμητα, περιγραφικά κι ελπίζω όχι γραφικά. Έτσι λοιπόν, αν δεν θέλω να εκφράζω μόνο τη δική μου ασήμαντη ατομικότητα, θα ήθελα να μπορούσα να εκπροσωπήσω τους απέχοντες, απεργοσπάστες, αδιάφορους, ιδιωτεύοντες συναδέλφους μου.
Συνάδελφοι, τίποτε δεν με προσδιορίζει καλύτερα απ' αυτόν τον όρο ιδιώτης, με όλο το εύρος της έννοιας από αρχαιοτάτων χρόνων. "Ουκ απράγμων, αλλ' αχρείος" που έλεγε κι ο Περικλής.
Τα τελευταία χρόνια δεν κατεβαίνω σε εθιμικές απεργίες, γιατί τις θεωρώ εντελώς ατελέσφορες και μόνο ωφέλιμες για τον κρατικό προϋπολογισμό και άλλοθι για έναν συνδικαλισμό που χάνει όλο και περισσότερο τη δυνατότητά του να πείθει.
Έρχομαι στις συνελεύσεις με βαριά καρδιά, ξέροντας λίγο πολύ τι θα ακούσω και νιώθοντας όλο και πιο συμβιβασμένη, κάθε φορά που αναπνέω τον επαναστατικό αέρα των εισηγήσεων. Λες και γύρισα στα φοιτητικά αμφιθέατρα του τέλους του '70. Μόνο που είμαι πια πολύ μεγάλη για να αντέξω σε τέτοια ύψη. Συνήθισα εδώ στα χαμηλά...
Δεν έχω λυμένο το οικονομικό μου πρόβλημα και δεν θα έκανα ιδιαίτερα στους μαθητές μου, ακόμα κι αν δεν είχα να φάω. Αυτή είναι η μόνη επανάσταση που μου απέμεινε. Τόσα χρόνια είναι κοινό μυστικό πως πολλοί από μας πλουτίζουν από ιδιαίτερα σε μαθητές τους και τροφοδοτούν ένα παρασιτικό κύκλωμα τέτοιων πελατειακών σχέσεων, που θα έκαναν το Γιοσάκη αρσακειάδα. Μόνο λίγοι φροντιστές το καταγγέλλουν γιατί τους κλέβουν το...παντεσπάνι.
Τόσα χρόνια βλέπω στα σχολεία δίπλα σε άξιους συναδέλφους μια μειοψηφία απαράδεκτων εκπαιδευτικών, που πολλοί από αυτούς, όχι μόνο δεν είναι ικανοί να σταθούν σε μια τάξη επιστημονικά και παιδαγωγικά- ποιος μπορεί πια να ισχυριστεί ότι είναι με τόση επιμορφωτική στασιμότητα- αλλά αποτελούν πραγματική απειλή για την ψυχική και πνευματική υγεία των μαθητών τους και του σχολικού περίγυρου. Έχω δει διευθυντές, μαθητές, γονείς, καθηγητές, σε απόγνωση. Συνήθως ηπληγή κακοφορμίζει και κρατάει χρόνια αιχμάλωτη την εκπαιδευτική κοινότητα. Ουσιαστικά δεν υπάρχει μηχανισμός άμυνας και προστασίας εκπαιδευτικών και μαθητών.
Τόσα χρόνια ακούω ότι η αξιολόγηση θα είναι ένας μπαμπούλας για την ελευθερία των εκπαιδευτικών, θα χειραγωγήσει το δάσκαλο, θα τον κάνει πειθήνιο όργανο της εξουσίας. Είναι τόσο δύσκολο να διατυπώσουμε πέντε προτάσεις για το πώς θα το αποφύγουμε αυτό, βασισμένοι στη διεθνή πρακτική; Τους ρωτήσαμε τους μαθητές που αξιολογούμε χωρίς κανένα ενδοιασμό, πόσο ανελεύθεροι αισθάνονται;
Η αξιολόγηση είναι ο μόνος επιστημονικά αποδεκτός τρόπος για τη βελτίωση ενός συστήματος. Πώς θα βάλεις στόχους, πώς θα εντοπίσεις αδυναμίες, πώς θα καταφύγεις σε ανατροφοδοτική, επιμορφωτική διαδικασία, αν δεν αξιολογήσεις. Τον εαυτό σου, το μαθητή, το βιβλίο, τη μέθοδο κλπ κλπ.
Τώρα μας αξιολογούν οι ξένοι μέσω των μαθητών μας. Έρχονται, λέει, τελευταίοι σχεδόν σε όλα. Στα μαθηματικά, στη γλώσσα...Τελειώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση σε μεγάλο ποσοστό λειτουργικά αναλφάβητοι. Λέτε να είναι όργανα του παγκόσμιου καπιταλισμού αυτοί οι αξιολογητές; Και οι Φινλανδοί τι είναι; Τα δικά τους παιδιά;
Αυτό από μόνο του εξηγεί γιατί θεωρώ ατελέσφορες τις απεργίες. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα τόσο αναποτελεσματικό πώς να διεκδικήσει καλύτερη υποδομή, μισθούς, κοινωνικούς πόρους γενικά. Ακόμα κι αν αύριο έπεφτε πολύ χρήμα στην εκπαίδευση, θα άλλαζαν πολλά; Ο Γιαννάκης θα μάθαινε καλύτερα τη μητρική του γλώσσα; Καλύτερα μαθηματικά; Ή μήπως θα έπρεπε πάλι να τον διαβάζει η μαμά του στην αρχή κι αργότερα ο φροντιστής του;
Ας μη βιαστεί κάποιος να μου πει για το σύστημα εισαγωγής και τον ανελέητο ανταγωνισμό που προωθεί. Τώρα μιλάμε για υποχρεωτική εκπαίδευση. Το εννιάχρονο σχολείο. Μετά πράγματι, ακόμα κι αν όλα αλλάξουν προς το πολύ καλύτερο στο λύκειο, το σύστημα εισαγωγής θα τροφοδοτεί πάντα την παραπαιδεία. Εμείς πράγματι θέλουμε να αλλάξει το σύστημα; Ρεαλιστική πρόταση έχουμε, πέρα από την ελεύθερη πρόσβαση στα πανεπιστήμια;
Μην περιμένετε από μένα προτάσεις ολοκληρωμένες, δεν είμαι κόμμα, ούτε ομοσπονδία, ούτε καν παράταξη. Περιμένω τόσα χρόνια να ακούσω κάτι που να είναι ουσιαστικό, που να είναι αντίστοιχο της εκπαιδευτικής ιστορίας αυτού του τόπου, που υπήρξε ρηξικέλευθη και πρωτοπόρος σε δύσκολους καιρούς. Περιμένω τα επιστημονικά σωματεία να έχουν ολοκληρωμένη άποψη για το περιεχόμενο σπουδών και τη μέθοδο, να μην τα αφήνουν όλα στους πολιτικούς και τους συνδικαλιστές, να μη σέρνονται πίσω από τις εξελίξεις, όπως πρόσφατα η Ένωση Φιλολόγων που τα έβαλε με τους δήθεν άσχετους καθηγητές γαλλικών που θα διδάξουν ιστορία, ενώ οι δύστυχοι εκπαραθυρώθηκαν από τα σχολεία τους ξαφνικά, λες και τόσα χρόνια δεν διδάσκουμε εμείς οι φιλόλογοι παν το επιστητό, έχουμε δεν έχουμε σχέση μ' αυτό (εγώ πχ έχω διδάξει Κοινωνιολογία και Πολιτική Οικονομία). Λες και τόσα χρόνια δεν έχουμε δει τις αναθέσεις φιλολογικών μαθημάτων που έχουν οι άλλες ειδικότητες.
Τόσα χρόνια διδάσκονται τα έρμα τα αρχαία στο γυμνάσιο και φέτος ανακάλυψαν πόσο λάθος διδάσκονται. Γιατί τόσα χρόνια δεν μας λέει κάποιος το σωστό να πορευθούμε κι εμείς;
Τόσα περιώνυμα ινστιτούτα, πανεπιστήμια, ενώσεις, επιτροπές, πνευματικοί άνθρωποι, γιατί σιωπούν;
Όχι συνάδελφοι, δεν ομφαλοσκοπώ φιλολογικά. Για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης μιλάω. Γι' αυτά που μπορούν να γίνουν σχεδόν χωρίς χρήματα και να κάνουν πιο ανταγωνιστικό το "προϊόν" μας, έτσι που να μπορούμε να αξιώσουμε και να πάρουμε χρήματα γι' αυτό. Δεν μπορούμε να εξαιρεθούμε εμείς από τον κανόνα του καλώς ή κακώς εννοούμενου ανταγωνισμού, της "αγοράς", κι ας μην μας αρέσει ο όρος.
Κι εμείς ως πελάτες της εκπαίδευσης, ως γονείς, πληρώνουμε ακριβά τις χαμηλές υπηρεσίες της. Οφείλουμε να δούμε τα πράγματα κι απ' αυτή τη σκοπιά, πριν φτάσουμε κι εμείς οι ίδιοι να συναινέσουμε σε κάτι αντίστοιχο με την ιδιωτικοποίηση άλλων τομέων, προκειμένου να μη χάσουμε τη δουλειά μας. Ποιος θα προασπίσει μια εκπαίδευση μόνο κατ' όνομα δημόσια και δωρεάν; Τα λεφτά μας να πάμε σε άλλο μαγαζί θα μας πούν οι φορολογούμενοι πολίτες και θα έχουν και δίκιο.
Τώρα θα μου πείτε, καλά, εσύ όπως μας τα λες, πρέπει να αλλάξει το σύμπαν στην εκπαίδευση, για να μπορούμε να διεκδικήσουμε αξιοπρεπή μισθό, μεγαλύτερα κονδύλια χρηματοδότησης, δικαιότερο νομοθετικό πλαίσιο;
Προς θεού, δεν είμαι τόσο μαξιμαλίστρια.
Πιστεύω ότι όσο πάει, θα αναγκαστούμε να αγωνιστούμε για όλο και στοιχειωδέστερα πράγματα, γιατί όλο και θα υποχωρούμε, όλο και θα αμυνόμαστε, καθώς θα χάνουμε το ένα κεκτημένο μετά το άλλο.
Τίποτε δεν είναι κεκτημένο, συνάδελφοι.
Μπορεί τίποτε να μη μας χαρίστηκε, μα και τίποτε δεν μας δόθηκε, μόνο και μόνο γιατί αγωνιστήκαμε, όταν δεν το υποστήριζε μαζί μας η κοινωνία.
Εμείς δεν μπορούμε να κλείνουμε τους δρόμους, να κατεβάζουμε τους διακόπτες, να σταματάμε τα μέσα συγκοινωνίας. Για να μη φτάσουμε να σταματάμε τα σχολεία από την εκπαιδευτική διαδικασία, γιατί είναι το μόνο που πονάει, πρέπει να βρούμε τρόπο να μην πηγαίνουμε για μάθημα και να είναι τόσο σημαντικό, όσο και να μην έχουμε ρεύμα, αλλιώς πρέπει να βρούμε άλλο τρόπο να παλέψουμε. Και ίσως είναι καιρός να βρούμε αυτόν τον άλλο τρόπο, πριν να είναι πολύ αργά.
Παρόλο αυτό το ζοφερό τοπίο που σας περιέγραψα, εγώ ελπίζω.
Σε τι;
Σε μας.
Σε μας τους ιδιώτες.
Σ' αυτόν τον κοιμισμένο γίγαντα της εκπαίδευσης.
Σ' αυτόν τον άνθρωπο που αν δεν έδινε την ψυχή του κάθε μέρα, θα είχε κλείσει το μαγαζί προ πολλού.
Σ' αυτόν που τον είχα χάσει τόσα χρόνια ζώντας σε ένα μικρό νησί και βλέποντας όλο και νεότερους συναδέλφους και όλο και για λιγότερο χρόνο.
Και πράγματι δεν περίμενα τόσα πολλά.
Δεν περίμενα να έχει αντισταθεί τόσο πολύ στην παραίτηση, στη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, στον ωχαδελφισμό.
Πραγματικά ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για μένα.
Ελπίζω όχι και για σας, τους υπεύθυνους εκπροσώπους μας.
Εσείς οφείλετε να ξέρετε ότι όλη αυτή η ιδιώτευση, όλη αυτή η απογοήτευση των συναδέλφων, δεν είναι βόλεμα, εφησυχασμός, αδιαφορία.
Από τη στιγμή που θα το κατανοήσετε αυτό και θα αρχίσετε να ρωτάτε τους καθηγητές στα σχολεία για τη δική τους γνώμη, τα δικά τους προβλήματα και τις λύσεις που εντοπίζουν στο χώρο της δουλειάς τους, ίσως πάψετε να μιλάτε τόσο ξένη σε μας γλώσσα.
Ίσως πάψετε να υιοθετείτε γραμμές και θέσεις ξένες προς εμάς, γενικόλογες, εξόχως πολιτικές, ελάχιστα εφαρμόσιμες.
Ίσως τότε να κάνουμε κάτι μαζί να γίνει καλύτερο αυτό που όλοι μας πονάμε, η δημόσια παιδεία."

Ένας καφές μαζί σας δίπλα στη θάλασσα

Αυτό το βροχερό απόγευμα εδώ στο Κόρθι, κι όπως βρήκα λίγη σχόλη να ακουμπήσω μερικές σκέψεις στο ηλεκτρονικό χαρτί, ευκαιρία να δούμε μαζί πού βρισκόμαστε. Πέρασαν δυο μήνες από την αρχή της σχολικής χρονιάς, που πρωτάκι κι εγώ με τα πρωτάκια μου, έκανα τα πρώτα βήματα στη νέα γη, που ανακάλυψα σαν άλλος Κολόμβος, κι ενώ νόμιζα ακόμη ότι ήμουν στις παλιές Ινδίες.
Γρήγορα όμως κατάλαβα πως ήμουν σε άλλη ήπειρο και άρχισα να ψάχνω για θησαυρούς, εξωτικά φρούτα, σπάνια φυτά... Δεν πέρασε μέρα που να μη βρήκα κάτι απ' όλα αυτά και να 'μαι τώρα να τα αραδιάζω μπροστά σας, όπως ο πλανόδιος πωλητής την πολύχρωμη πραμάτεια του:
Να εδώ μια ωραία λέσχη ανάγνωσης, γεμάτη με βιβλιοφάγους, φιλαναγνώστες, κι όλες τις φυλές που ευδοκιμούν δίπλα στις σελίδες των βιβλίων. Η τελευταία μας συνάντηση ήταν από τις πιο ενδιαφέρουσες συναθροίσεις ανθρώπων που έχω παρακολουθήσει. Ιδέες, προτάσεις, λόγος, διάλογος, αντίλογος ανάμεσα σε διαφορετικές ηλικίες και ειδικότητες, σε ντόπιους και "ξένους", με διαφορετικές θεωρήσεις της ανάγνωσης και όμως με πολύ ευανάγνωστη διάθεση να ταξιδέψουμε μαζί και να μοιραστούμε βιβλία και κείμενα που αγαπάμε.
Παραδίπλα έχω και μια λέσχη σε πιο μικρή συσκευασία, με αναγνώστες τα πρωτάκια μου, που έχουν ήδη πάρει τα βιβλία τους και τα διαβάζουν. Δεν είναι κλειστή, όταν είμαστε έτοιμοι, και μας δώσουν κι έναν ωραίο χώρο, που μας ετοιμάζουν, θα μοιραστούμε τις αναγνώσεις μας με όποιον θέλει να "ξαναδιαβάσει" αγαπημένα βιβλία.
Τι άλλο έχουμε; Α, αυτό είναι τεφαρίκι! Κοτζάμ κινηματογραφική ομάδα στήνουμε στο σχολείο. Ο Κίμωνας έχει αναλάβει τα τεχνικά, η Αριάνα τα...σινεφιλικά, εγώ δεσμεύτηκα για το σοκολατένιο κέικ των εγκαινίων, και μόλις φτάσει ο εξοπλισμός που μας λείπει...ΘΑ ΠΑΜΕ ΣΙΝΕΜΑ!
Ε, μη φεύγετε! Έχει και βιολιά! (λορελάη σε βλέπω, μη φεύγεις, είπαμε!) Γυριστρούλα χωρίς βιολιά γίνεται; Πήγα στο ράδιο, για να βάζω βιολιά, κάθε Σάββατο βραδάκι 7 με 8. Τα βιολιά ξανάρχονται λέγεται η εκπομπή και μαζί μου έχω ένα φιλαράκι μου να με βοηθάει στον ήχο, παλιό καθαρόαιμο ρόκερ, που με ηρωισμό και ραδιοφωνική συνείδηση δεν καταφεύγει σε ωτοασπίδες, ούτε παίρνει ασπιρίνες μετά (Μιχάλη, αλήθεια ε;) . Στην αρχή ούτε η μάνα μου δεν με άκουσε (Αχ, το ξέχασα παιδάκι μου!) σιγά σιγά όμως ανεβαίνει η ακροαματικότητα, γιατί έχω ενισχύσεις από τους μαθητές μου. Τις προάλλες έναν είχα καλέσει, 5 μου ήρθανε. Κουβεντιάσαμε ωραία για την ομάδα της περιοχής και όχι μόνο. Και δεν διαμαρτύρονταν και πολύ για τα βιολιά, ούτε που δεν έχω μάθει ακόμα τα κουμπιά, αν και μου τα έχουν δείξει τόσες φορές. Έχουν μια υπομονή κι οι μαθητές όμως...
Τι άλλο έχει ο πάγκος; Εκδρομές. Κανονικές με λεωφορεία κι όχι μέχρι τις καφετέριες, όπως παλιά. Ανταπόκριση από την τελευταία στο μπλογκ της Πρώτης, προσεχώς. Και μόλις μας το επιτρέψει ο καιρός,μια Κυριακή, θα πάμε και μια μεγάλη βόλτα στα χωριά να φωτογραφίσουμε αξιοθέατα, όπως μας ζήτησε ο κύριος Γιώργος.
Τι άλλο, τι άλλο; Ο Σύλλογος Γυναικών αναπτύσσεται και δραστηριοποιείται στον τομέα της υγείας. Προχθές 60 γυναίκες έκαναν γυναικολογικές προληπτικές εξετάσεις σε κλιμάκιο γιατρών που μας έστειλε το νοσοκομείο Μεταξά. Και μαζί μας έστειλε ένα πολύ αγαπημένο μου παιδί από τα παλιά, που τώρα είναι κοινωνική λειτουργός στο νοσοκομείο και ψυχή αυτής της αποστολής κι άλλων που θα ακολουθήσουν. Επωφελήθηκα κι εγώ, τελικά,από αυτή την αποστολή, με μια συνάντηση που με άφησε με λίγα δάκρυα και αρκετή απόσταση από το έδαφος.
Περνάει η ώρα, βράδιασε και θέλω να σας δείξω πως παρ'όλα αυτά πολλοί από σας που με διαβάζετε βρίσκεστε συχνά δίπλα μου σε κείνα τα τραπεζάκια της φωτογραφίας με θέα τη θάλασσα, ακούγοντας αυτό το τραγούδι. Όσο και γεμάτες να είναι οι μέρες μου εδώ, μου λείπει η συντροφιά σας, αγαπημένοι μου συνάδελφοι του 5ου Γυμνασίου Ζωγράφου, φίλοι μου της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Λονδίνου, των Ιωαννίνων, του Βόλου. Ζητώ συγνώμη που δεν προλαβαίνω να επικοινωνώ μαζί σας όσο θέλω και να μαθαίνω νέα σας, αλλά για μένα το Κόρθι θα ήταν ο παράδεισος, αν μπορούσα να σας συναντώ σ' αυτά τα τραπεζάκια.

(και μια γεύση από χειμωνιάτικη Χώρα, αυτό το βιντεάκι)

Ιστορία μου αμαρτία μου, λάθη μας μεγάλα

Διάβασα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο στην Καθημερινή, με τίτλο "Ο εμφύλιος δεν είναι στα sos" του Νίκου Γ. Ξυδάκη.
Για άλλη μια φορά "απόλαυσα" την έκπληξη ενός ανυποψίαστου πολίτη, που με την ιδιότητα του έγκυρου σχολιαστή, ανακάλυψε έντρομος πως ούτε οι αριστούχοι φοιτητές που προέρχονται από καλά ιδιωτικά σχολεία δεν έχουν ιδέα από ιστορία.
Επιτέλους, σκέφτομαι κάθε φορά που διαβάζω παρόμοια άρθρα, μας πιάσανε! Επιτέλους πήραν είδηση πόσο σκοτάδι ρίχνουμε στα μυαλά των παιδιών, υποχρεώνοντάς τα σε ατελείωτη αποστήθιση ατελείωτων λεπτομερειών μιας ιστορικής υποπεριόδου ή μιας ιστορικής θεματικής μελέτης. Και βασανίζονται τα κακόμοιρα στην Γ' λυκείου να μάθουν απέξω όλες τις φριχτές λεπτομέρειες της εξέλιξης των πολιτικών κομμάτων, χωρίς να ξέρουν καν τι είναι οι βαλκανικοί πόλεμοι ή ποιοι πολεμήσανε στον Α' παγκόσμιο. Κι όταν ρωτάω εγώ έτσι ακαδημαϊκά: "Μα δε διδαχθήκατε βρε παιδιά νεότερη ιστορία στην Γ΄γυμνασίου;" ακούω το γνωστό: "Μα, φθάσαμε μέχρι τον Καποδίστρια" ή "Δεν θυμόμαστε τίποτε από αυτή την ιστορία." Κι ενώ εσύ έχεις να βγάλεις τη ρημάδα την ύλη, αυτά ξαφνικά απορούν και αναρωτιούνται για τούτο και για κείνο κι έχουν όρεξη να μάθουν, τώρα που όσο ποτέ είναι αναγκαίο να ξέρουν μόνο 100 συγκεκριμένες σελίδες!
Σου 'ρχεται να σύρεις μοιρολόι βαρύ κι ασήκωτο πάνω από την ταφόπλακα της ιστορικής γνώσης και κάθε "αδοκήτως απωλεσθείσης" γνώσης συλλήβδην.
Πώς τα έχουμε καταφέρει έτσι εμείς των θεωρητικών σπουδών;
Μιλάμε για υποτίμηση των ανθρωπιστικών γραμμάτων, του πνευματικού πολιτισμού και για κυριαρχία της τεχνολογίας και της χρησιμοθηρικής γνώσης, υποπτευόμαστε παντού συνωμοσίες και δακτύλους αντιδραστικούς και ξεχνάμε πως ό τι και να λέει το ρημάδι το αναλυτικό στην τάξη μας μέχρι τη Β΄λυκείου ΚΑΝΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟ, χωρίς επιθεωρητές, χωρίς μπαμπούλες και χωρίς χωροφύλακες. Κι όμως, καταδεχόμαστε να φεύγουν τα παιδιά από το γυμνάσιο, έχοντας φτάσει μέχρι τον Καποδίστρια, "γιατί δεν προλάβαμε...δεν αφομοίωναν οι μαθητές...ήταν και κακό το βιβλίο..."
Ε, βέβαια, πού να προλάβουμε, όταν επιμένουμε σε όλες τις λεπτομέρειες, όταν δεν τολμάμε να πετάξουμε τα περιττά και να κατασταλάξουμε σε 5 ουσιώδη πράγματα που θέλουμε να ξέρει ένας απόφοιτος υποχρεωτικής εκπαίδευσης, για να μη θεωρείται ανιστόρητος. Πόσο μάλλον όταν δεν κατανοούμε ότι η ιστορία είναι δυνάμει το πιο ενδιαφέρον φιλολογικό μάθημα για ανήσυχους εφήβους, αρκεί να τσιγκλήσουμε λίγο τις απορίες και τις περιέργειές τους και μετά να τους αμολήσουμε σαν καλά λαγωνικά πίσω από το κυνήγι της φευγάτης και άπιαστης ιστορικής αλήθειας.
Και επιπλέον, όταν δεν αντιλαμβανόμαστε πόσο αναχρονιστικό είναι να κάνουμε διάλεξη- αναμάσημα του βιβλίου, να περιοριζόμαστε στον πίνακα και στην κιμωλία, όταν άλλοι χρησιμοποιούν, εδώ και χρόνια, ομαδοσυνεργατικές μεθόδους, υπολογιστές, ευρηματικές ιστορικές προσεγγίσεις (πχ οικογενειακή ιστορία), ιστορικές ταινίες, επισκέψεις σε ιστορικούς χώρους και μουσεία, ιστορικά μυθιστορήματα.
Ναι, είναι δύσκολο, δεν έχουμε λεφτά, χρόνο, φταίει κι ο καπιταλισμός και η μαύρη αντίδραση και ο κακός μας ο καιρός, αλλά ας κάνουμε κάτι, μόνο ένα πράγμα τη χρονιά, ας κάνουμε έστω αυτό το...ξεσκαρτάρισμα, παραιτούμενοι από το σχολαστικισμό και τον μαξιμαλισμό μας, και εστιάζοντας σ' αυτά που θέλουμε να ξέρει ένας μαθητής τελειώνοντας την υποχρεωτική εκπαίδευση.
Να πχ, τι έδωσα πέρυσι ως τελικό επαναληπτικό τεστ στους μαθητές μου, με την προτροπή να απαντήσουν εντελώς αδιάβαστοι, για να δούμε τι τους έμεινε, όταν ξέχασαν αυτά που διδάχθηκαν:
"Πλατεία Συντάγματος και οδός 3ης Σεπτεμβρίου, σε ποιο γεγονός οφείλουν την ονομασία τους;",
"Πες μου τρία πράγματα σημαντικά για τη ζωή σου που τα οφείλεις στη Γαλλική επανάσταση."
"Γέφυρα Ρίου Αντιρρίου ή Χαρίλαος Τρικούπης. Γιατί;"
"Δίπλα μας είναι το Γουδί. Γυρίζεις πίσω με τη μηχανή του χρόνου στον Δεκαπενταύγουστο του 1909. Τι βλέπεις; Τι ακούς; Ένα μήνα μετά στο Πεδίο του Άρεως;"
"Πότε είναι η εθνική γιορτή των Γάλλων και τι έγινε αυτή τη μέρα;"
"Όταν ακούς βιομηχανική επανάσταση, ποιος αιώνας σου έρχεται στο μυαλό, ποια επιτεύγματά της άλλαξαν τον κόσμο και ποια οικονομική θεωρία γεννιέται απ' αυτήν;"

Προς αποφυγή παρεξηγήσεως, έχω υποπέσει, κατά καιρούς, σε ΟΛΑ αυτά τα λάθη που στηλιτεύω, και θα μπορούσε η ανάρτηση αυτή να έχει τίτλο "Αμαρτίες εξομολογημένες"

(Το τραγούδι αφιερωμένο στα παιδιά που πληρώνουν τις αμαρτίες μας)

Για τον Ρομπέρτο από την Αλβανία και το γιο του

Ο Ρομπέρτο είναι από την Αλβανία και είναι δικός μας. Χρόνια τώρα είναι το πιο γελαστό πρόσωπο της αγοράς, βοηθός στο μπακάλικο του Μαγκανιώτη, του μπάρμπα- Δημητρί, πρόθυμος, εργατικός, και πιο ντόπιος από τους ντόπιους. Ξέρει όλα τα κουτσομπολιά και απ' αυτόν μαθαίνω τα "νέα". Άσε που είναι και σκέτος βάζελος και δεν αφήνει γαύρο για γαύρο απείραχτο.
Τα παιδιά του γεννήθηκαν εδώ,μεγαλώνουν μέσα στην αγορά του Γιαλού, και σε λίγα χρόνια θα είναι μαθητές μας.
Στις παρελάσεις του μέλλοντος,όπως κι αν εξελιχθούν αυτές, θα τα καμαρώνουμε το ίδιο όπως τα δικά μας παιδιά, θα τους δώσουμε να κρατήσουν σημαιάκια, να πούνε ποιήματα, να τραγουδήσουν τον εθνικό μας ύμνο.
Γιατί ο λόγος που έχουμε αυτή την όμορφη και πανάρχαιη πατρίδα είναι για να τη μοιραζόμαστε με όλους τους ανθρώπους που την αγαπάνε και την τιμούν. Γιατί αυτή η πατρίδα, πιο πολύ από κάθε άλλη, θεμελίωσε την ύπαρξή της και τον πολιτισμό της στο σεβασμό προς τον ξένο, τον άλλο, τον διαφορετικό.
Και γιατί όσοι δεν σέβονται αυτές τις αξίες είναι πολύ περισσότερο ξένοι, πολύ λιγότερο δικοί μας από τον Ρομπέρτο και το γιο του.

Παρελάσεις και διλήμματα.

Σήμερα διάβασα δυο άρθρα υπέρ και κατά των μαθητικών παρελάσεων.
Και τα δύο κείμενα έχουν ουσιαστικά επιχειρήματα, από ιστορική, πολιτική και παιδαγωγική σκοπιά.
Ομολογώ ότι έχω μπερδευτεί. Νιώθω και λίγο ένοχη που μου αρέσουν οι παρελάσεις όπως έλεγα σε παλιότερή μου ανάρτηση:

Παρελάσεις
Επιτέλους, βαρέθηκα να ακούω πύρινους λόγους υπέρ και κατά των παρελάσεων.Οι μισοί τις θεωρούν περίπου απόσταγμα εθνικής λεβεντιάς και μεγαλοσύνης κι οι άλλοι μισοί φασιστικό κατάλοιπο.Μια χαρά έθιμο είναι. Ούτε τον πατριωτισμό μας αναδεικνύει, ούτε μας κάνει λιγότερο ευρωπαίους και δημοκράτες.Ας το χαιρόμαστε κάθε χρόνο στη λιακάδα, χωρίς ενοχές.Με τα πιτσιρίκια να καμαρώνουν, τις κοπελάρες μας να καίνε καρδιές, τους νεαρούς να συναγωνίζονται σε ευφάνταστες κομμώσεις.Μέχρι περήφανα γηρατειά έχει.Υπάρχει τίποτε πιο όμορφο από εκείνους τους ωραίους άνδρες και γυναίκες, που ανήκουν στην τελευταία γενιά που πολέμησε, όταν περνάνε με έναν αέρα δεκαοχτάχρονου σε διαδήλωση;Και μετά να πηγαίνουμε για παγωτό στα έξω τραπεζάκια...

Με ενοχλεί πάντως που πρέπει να εκσυγχρονιστούμε, για να αρέσουμε στους Ευρωπαίους, λες και οι παρελάσεις μας είναι πιο σκοταδιστικός θεσμός από τους βασιλιάδες που διατηρούν ορισμένοι.

Με ενοχλεί επίσης που η άποψη για κατάργησή τους θεωρείται περίπου εθνική μειοδοσία από κάποιους ή συμμόρφωση στην παγκόσμια καθεστηκυία τάξη.

Μου αρέσει να υπάρχουν αντίθετες απόψεις που ανέχονται η μία την άλλη, γιατί για μένα ΑΥΤΟ είναι η μεγαλύτερη ασπίδα απέναντι στα φασιστικά κατάλοιπα, όπου κι αν κρύβονται.

Και προτείνω: Αν πρέπει να τις εκσυγχρονίσουμε, ας τις κάνουμε τουλάχιστον διαδηλώσεις ειρήνης, δημοκρατίας, πατριωτισμού, να μπορούμε να χαιρόμαστε εικόνες σαν κι αυτές από τη σημερινή παρέλαση στο Κόρθι: